Bahçelievler Evde Enjeksiyon hakkında
Aynı ilaç, vücuda hangi yoldan verildiğine göre farklı hızda emilir ve farklı bir özen ister. Reçetenizde kas içi, deri altı ya da damar içi ifadesinin yer almasının nedeni de budur. Evde enjeksiyon hizmetinde hemşire, hekiminizin seçtiği bu yolu doğru teknikle uygular; ziyaret evinizde, ofisinizde ya da kaldığınız otelde gerçekleşebilir.
Bir iğnenin birkaç saniye sürmesi, basit bir işlem olduğu anlamına gelmez. Doğru bölgeyi seçmek, ilacı uygun hızda vermek ve sonrasını izlemek, iğnenin kendisi kadar önemlidir. Üstelik İstanbul trafiğinde yalnızca bir iğne için yola çıkmak, çoğu zaman uygulamanın kendisinden çok daha uzun sürer.
IM, SC ve IV enjeksiyon arasındaki fark nedir?
Üç yöntem arasındaki temel fark, ilacın bırakıldığı doku ve buna bağlı olarak kana geçiş hızıdır. Hangi yolun seçileceğini ilacın yapısı ve tedavinin amacı belirler; hemşire reçetede yazan yolun dışına çıkmaz.
Kas içi (IM) enjeksiyon, ilacın kalça, uyluk ya da üst kol kasına verilmesidir. Kas dokusu kan damarları açısından zengin olduğundan ilaç deri altına göre daha hızlı emilir ve görece büyük hacimler bu yolla verilebilir. Bazı ağrı kesiciler, antibiyotikler ve vitamin iğneleri bu yöntemin bilinen örnekleridir.
Deri altı (SC) enjeksiyon, ilacı cildin hemen altındaki yağ dokusuna bırakır; emilim daha yavaş ve dengelidir. İnsülin ve kan sulandırıcı iğneler bu yolla yapılır, en sık kullanılan bölgeler ise karın, uyluğun ön yüzü ve üst kolun arka kısmıdır.
Damar içi (IV) enjeksiyon, ilacı doğrudan dolaşıma ulaştırır; bu yüzden etki en hızlı bu yolla başlar. Bu hız dikkat de gerektirir; ilaç çoğunlukla yavaş verilir ve kişi bir süre izlenir. Uygulama uzun süreli bir infüzyona dönüşüyorsa evde serum kapsamında planlanır.
Doğru teknik: bölge, açı ve hız
İyi bir enjeksiyonun büyük bölümü, iğne cilde değmeden önce yapılan kontrollerden oluşur. Reçete ile ilaç kutusu karşılaştırılır; kimlik, doz ve son kullanma tarihi de ayrıca doğrulanır. Ampul bulanıksa, rengi değişmişse ya da buzdolabında durması gereken bir ilaç sıcakta kalmışsa uygulama yapılmaz ve hekiminize danışılır.
Kalçaya yapılacak kas içi iğnede siyatik siniri ve büyük damarları korumak için doğru nokta anatomik işaretlerle belirlenir. Cilt antiseptikle silinir ve kuruması beklenir; ıslakken yapılan iğne daha çok yakar, antiseptiğin etkisi de tamamlanmamış olur. Kas içi iğne dik açıyla, deri altı iğne ise doku kalınlığına uygun bir açıyla yapılır.
Dokuyu tahriş eden bazı ilaçlarda Z tekniği kullanılır. Bu teknikte cilt yana çekilir, ilaç yavaşça verilir ve iğne çıkarıldıktan sonra cilt serbest bırakılır; böylece ilacın deri altına sızması azalır. Enjektör, iğne ve alkollü pedler steril ve tek kullanımlıktır, kullanılanlar ise kesici-delici atık kutusuyla adresten çıkarılır.
Evde enjeksiyon öncesi küçük hazırlıklar
Uygulamanın rahat geçmesi için sizin de yapabileceğiniz birkaç şey var. Aşağıdaki adımlar hem ziyareti kısaltır hem de iğnenin daha az rahatsızlık vermesine yardımcı olur:
- Reçetenizi ve ilaç kutusunu, varsa prospektüsüyle birlikte bir arada tutun.
- Buzdolabında saklanması gereken ilaçları, hemşire aksini söylemedikçe dolapta bekletin.
- Kalçaya ya da kola kolayca ulaşılabilecek bol bir kıyafet seçin.
- Daha önce bir iğneden sonra reaksiyon yaşadıysanız ya da kan sulandırıcı kullanıyorsanız bunu baştan söyleyin.
- Uygulama sırasında yan yatarak ya da yüzüstü uzanarak kasınızı gevşetin; gergin kasa yapılan iğne daha çok acıtabilir.
Uygulamadan sonra gözlem ve takip
İğneden sonraki ilk dakikalar, özellikle bir ilacı ilk kez kullanıyorsanız önemlidir. Bölgede hafif bir sızı ya da küçük bir morluk sık görülür ve genellikle kendiliğinden geçer. Yüzde ya da dudaklarda şişlik, yaygın kaşıntı veya nefes darlığı gibi belirtiler hemşire ayrıldıktan sonra ortaya çıkarsa hemen 112'yi arayın.
Birkaç gün süren kürlerde iğne yerleri dönüşümlü kullanılır. Kas içi iğnelerde sağ ve sol taraf sırayla seçilir, deri altı iğnelerde ise her seferinde bir önceki noktadan biraz uzaklaşılır; böylece aynı bölgede sertleşme birikmez. Kan sulandırıcı iğnelerden sonra bölgeyi ovmayın; giderek büyüyen bir sertlik ya da ateş fark ederseniz hekiminize haber verin.
Vitamin kürlerinin ardından hekiminiz kontrol tahlili isteyebilir; bu tahlil için gereken kan örneği evde kan alma hizmetiyle bulunduğunuz yerde alınabilir. Uygulama gün ve saatlerini bir kâğıda ya da telefonunuza not etmek, dozların aksamadan ilerlemesine yardımcı olur.
Evde enjeksiyon kürlerinde randevu düzeni
Dozlar arasındaki süre ilacın etkisi açısından önemli olduğundan, randevu saatlerini mümkün olduğunca sabit tutmak işinizi kolaylaştırır. Kür boyunca ziyaretlerin hep aynı adreste olması da gerekmez. Sabah dozu Ataşehir'deki evinizde, akşam dozu Bakırköy'deki ofisinizde yapılabilir; İstanbul'un iki yakasındaki 39 ilçenin hepsinde aynı düzen geçerlidir.
Curavita Evde Sağlık ekibinin çağrı merkezi 7/24 açıktır; formu doldurduğunuzda ya da aradığınızda ortalama 3 dakikada sizinle iletişime geçilir ve uygun bir saat bulunduğunda ilk doz aynı gün yapılabilir. Talepten uygulamaya kadar her adımı hizmetin nasıl çalıştığını anlattığımız sayfada görebilirsiniz.
