ASO (Anti-Streptolizin O) Testi

ASO nedir?

ASO (anti-streptolizin O), A grubu beta hemolitik streptokok bakterisinin salgıladığı streptolizin O adlı enzime karşı vücudun ürettiği antikorları ölçen bir kan testidir. Bu bakteri en sık boğaz enfeksiyonlarına, kızıla ve bazı deri enfeksiyonlarına neden olur. Enfeksiyondan sonra oluşan antikorlar, bakteriyle yakın zamanda karşılaşıldığının dolaylı bir göstergesidir.

ASO düzeyi genellikle enfeksiyondan yaklaşık bir hafta sonra yükselmeye başlar, birkaç hafta içinde en yüksek değerine ulaşır ve aylar içinde yavaş yavaş azalır. Test, bu nedenle o anki bir boğaz enfeksiyonunu değil, geçirilmiş bir streptokok enfeksiyonunun izlerini gösterir. Ölçüm, serum örneğinde türbidimetri, nefelometri veya benzeri immünolojik yöntemlerle yapılır ve sonuç IU/mL biriminde sayısal olarak raporlanır.

ASO testi hangi durumlarda istenir?

ASO, streptokok enfeksiyonundan birkaç hafta sonra ortaya çıkabilen ve bağışıklık sisteminin aşırı yanıtıyla ilişkili komplikasyonlardan şüphelenildiğinde istenir. Bunların başında kalp, eklem ve sinir sistemini etkileyebilen akut romatizmal ateş ile böbrekleri etkileyen streptokok sonrası glomerülonefrit gelir. Hekiminiz, bulguların yakın zamanda geçirilmiş bir streptokok enfeksiyonuyla ilişkili olup olmadığını anlamak için bu testten yararlanır.

• Boğaz enfeksiyonundan birkaç hafta sonra başlayan, eklemden ekleme geçen ağrı ve şişlik
• Ateşle birlikte çarpıntı, göğüs ağrısı veya yeni fark edilen kalp üfürümü
• Koyu renkli idrar, göz kapaklarında şişlik veya yüksek tansiyon
• Çocuklarda istemsiz ve düzensiz hareketler (Sydenham koresi) şüphesi
• Kızıl ya da streptokok boğaz enfeksiyonu sonrasında hekimin gerekli gördüğü değerlendirmeler

ASO testine nasıl hazırlanılır?

ASO ölçümü öncesinde yemek yemenizde bir sakınca yoktur; kan örneği sabah veya akşam fark etmeksizin alınabilir. Son haftalarda boğaz ağrısı, kızıl veya deri enfeksiyonu geçirdiyseniz ve bu dönemde antibiyotik kullandıysanız bunu hekiminize bildirin. Erken başlanan antibiyotik tedavisi ve bazı bağışıklığı baskılayan ilaçlar antikor yanıtını azaltabileceğinden, bu bilgi sonucun yorumunda önemlidir.

Tek bir ölçüm yerine birkaç hafta arayla yapılan iki ölçüm, antikor düzeyindeki yükselme veya düşmeyi göstererek daha anlamlı bilgi verebilir; tekrar gerekip gerekmediğine hekiminiz karar verir. Kan, koldaki bir toplardamardan alınır ve çocuklarda da işlem genellikle birkaç dakika içinde tamamlanır. Özellikle küçük çocuklar için kan alımının evde, tanıdık bir ortamda hemşire tarafından yapılması tercih edilebilir.

ASO sonucu ne anlama gelir?

Yüksek ASO değeri, son haftalarda veya aylarda bir A grubu streptokok enfeksiyonu geçirildiğini gösterir. Ancak tek başına akut romatizmal ateş veya böbrek iltihabı tanısı koydurmaz; bu tanılar muayene bulguları, belirtiler ve diğer testlerle konur. Okul çağındaki çocuklarda sık geçirilen boğaz enfeksiyonları nedeniyle, hiçbir şikâyeti olmayan kişilerde de hafif yüksek değerler görülebilir. Ardışık ölçümlerde düzeyin belirgin şekilde artması, yakın zamanda geçirilmiş enfeksiyonu daha güçlü biçimde destekler.

Normal sınırlar içindeki bir sonuç, yakın zamanda streptokok enfeksiyonu geçirilmiş olma olasılığını azaltır, ancak tamamen dışlamaz. Özellikle deri enfeksiyonlarından sonra ASO her zaman yükselmeyebilir; bu durumda hekim anti-DNaz B gibi ek testler isteyebilir. Referans aralığı laboratuvara ve kullanılan yönteme göre farklıdır, yaşa göre de değişir; okul çağındaki çocuklarda üst sınır erişkinlerden daha yüksek kabul edilebilir ve bu laboratuvarın referans aralığı bu sayfada gösterilmektedir. Sonucunuz, muayene bulguları, belirtileriniz ve diğer laboratuvar testleriyle birlikte mutlaka hekiminiz tarafından yorumlanmalıdır.