Anti-HBs (Hepatit B Yüzey Antikoru) Testi

Anti-HBs nedir?

Anti-HBs, hepatit B virüsünün yüzey antijenine (HBsAg) karşı oluşan ve virüse karşı koruma sağlayan antikordur. Bu antikor iki yoldan gelişebilir: hepatit B aşısıyla ya da geçirilmiş bir enfeksiyonun iyileşmesiyle. Test, kanınızdaki anti-HBs miktarını sayısal olarak ölçer ve sonuç mIU/mL biriminde raporlanır. Kanında koruyucu düzeyde anti-HBs bulunan bir kişi, virüsle karşılaştığında genellikle hastalanmaz.

Aşı yalnızca yüzey antijenine karşı bağışıklık oluşturduğu için, aşıyla korunan kişilerde hepatit B belirteçlerinden yalnızca anti-HBs pozitif bulunur. Enfeksiyonu geçirip iyileşenlerde ise anti-HBs ile birlikte anti-HBc de pozitiftir; bu fark, bağışıklığın kaynağını anlamaya yardım eder. Ülkemizde hepatit B aşısı doğumdan itibaren rutin aşı takviminde yer alır. Ölçüm, serum örneğinde kemilüminesans veya ELISA gibi immünolojik yöntemlerle yapılır.

Anti-HBs testi hangi durumlarda istenir?

Anti-HBs testi en çok, hepatit B aşısının koruyucu bir yanıt oluşturup oluşturmadığını kontrol etmek için istenir. Sağlıklı kişilerin çoğunda rutin kontrol gerekmezken, hepatit B ile karşılaşma olasılığı yüksek olan ya da aşıya yanıtı zayıf olabilecek kişilerde test önerilir. Aşı öncesinde mevcut bağışıklığı belirlemek için de kullanılabilir. Sonuç, aşı yapılıp yapılmayacağına veya ek doza gerek olup olmadığına karar verilmesini kolaylaştırır.

• Sağlık çalışanları ve sağlık alanında eğitim gören öğrencilerde aşı sonrası kontrol
• Diyaliz hastalarında ve bağışıklığı baskılanmış kişilerde koruma düzeyinin izlenmesi
• Hepatit B taşıyan annelerden doğan bebeklerde aşı serisi sonrası değerlendirme
• Hepatit B taşıyan bir kişinin eşi veya aynı hanede yaşayan aile bireyleri
• Aşı geçmişi bilinmeyen kişilerde aşı gerekliliğinin belirlenmesi
• Kan veya iğne teması sonrasında korunma durumunun hızla değerlendirilmesi

Anti-HBs testine nasıl hazırlanılır?

Anti-HBs ölçümü açlık gerektirmez; kan vermek için size uygun olan saati seçebilirsiniz. Aşıya yanıtı değerlendirmek amacıyla yapılıyorsa, en anlamlı sonuç genellikle aşı serisinin son dozundan yaklaşık 1–2 ay sonra alınan örnekte elde edilir. Çok erken ya da yıllar sonra yapılan ölçümler aşı yanıtını olduğundan farklı gösterebilir. Aşı serisini henüz tamamlamadıysanız, testin zamanlamasını hekiminizle birlikte planlamanız daha doğru olur.

Son aylarda hepatit B immünoglobulini, kan veya kan ürünü aldıysanız, bu uygulamalar geçici anti-HBs yüksekliğine yol açabileceği için hekiminize bildirin. Aşı kartınızdaki doz tarihlerini paylaşmanız yorumu kolaylaştırır. Kan, koldaki toplardamardan alınır ve bu işlemi evinizde ya da iş yerinizde hemşiremizin yapması mümkündür.

Anti-HBs sonucu ne anlama gelir?

Genel kabul gören yaklaşıma göre 10 mIU/mL ve üzerindeki anti-HBs düzeyi hepatit B'ye karşı koruyucu kabul edilir. Aşıdan sonra bu düzeye ulaşan kişilerde bağışıklık belleği oluştuğundan, yıllar içinde antikor düzeyi düşse bile koruma çoğunlukla devam eder. Anti-HBc ile birlikte pozitif olan anti-HBs ise geçirilmiş ve iyileşmiş bir enfeksiyonu gösterir.

Koruyucu düzeyin altındaki sonuç, aşıya yeterli yanıt oluşmadığını, antikorların zamanla azaldığını ya da hiç aşı yapılmadığını gösterebilir. Böyle bir durumda hekiminiz ek doz veya aşı serisinin tekrarlanmasını önerebilir; yanıt yine oluşmazsa HBsAg ve anti-HBc gibi testlerle enfeksiyon olasılığını araştırabilir. Yöntemler arasında ölçüm farkları olabildiğinden sonuç her laboratuvarın kendi referansına göre değerlendirilir, ileri yaş ve cinsiyet gibi etkenler de aşı yanıtını etkileyebilir; bu laboratuvarın referans değeri bu sayfada gösterilmektedir. Aşı veya ek doz gerekip gerekmediğine, sonucunuzu belirtileriniz ve diğer testlerinizle birlikte değerlendiren hekiminiz karar verir.