TSH (Tiroit Uyarıcı Hormon) Testi

TSH nedir?

TSH (tiroit uyarıcı hormon), beyindeki hipofiz bezinden salgılanır ve tiroit bezine ne kadar hormon üretmesi gerektiğini bildirir. Kanda tiroit hormonları azaldığında hipofiz daha fazla TSH salgılayarak bezi uyarır; hormonlar arttığında ise TSH üretimi azalır. Bu geri bildirim döngüsü sayesinde TSH, tiroit hormonlarındaki küçük değişikliklere bile belirgin yanıt verir.

Bu duyarlılık nedeniyle TSH, tiroit bezinin çalışmasını değerlendirmede ilk basamak testtir ve çoğu zaman tek başına tarama için yeterlidir. TSH bir yönlendirme sinyalidir; bezin gerçekte ne kadar hormon ürettiğini ise serbest T4 gösterir. Buna karşılık hipofiz bezinin kendisi hastalandığında TSH bu dengeyi doğru yansıtamayabilir. Test, kandan alınan örnekte immünolojik bir yöntemle ölçülür.

TSH testi hangi durumlarda istenir?

TSH, tiroit hastalığını düşündüren belirtilerde ilk istenen testtir. Tiroit ilacı kullanan kişilerde dozun yeterli olup olmadığı da büyük ölçüde TSH ile izlenir; doz değişikliğinden sonraki kontrol genellikle birkaç hafta sonra yapılır. Belirti olmasa bile ailede tiroit hastalığı bulunanlarda, boyun bölgesine ışın tedavisi almış kişilerde ve tiroidi etkileyebilen ilaçları kullananlarda da hekim TSH ölçümü isteyebilir.

• Halsizlik, kilo alma, üşüme, kabızlık gibi az çalışma belirtileri
• Çarpıntı, kilo kaybı, terleme, el titremesi gibi fazla çalışma belirtileri
• Boyunda şişlik, guatr veya tiroit nodülü
• Gebelik planı, gebelik ve kısırlık araştırması
• Tiroit ilacı kullananlarda doz takibi
• Yüksek kolesterol veya adet düzensizliği değerlendirmesi

TSH testine nasıl hazırlanılır?

TSH için açlık gerekmez. Değer gün içinde bir miktar değiştiğinden, özellikle takip ölçümlerinde kanın benzer saatlerde, tercihen sabah verilmesi karşılaştırmayı kolaylaştırır. Tiroit ilacı kullanıyorsanız, hekiminiz aksini söylemedikçe ilacınızı kan verdikten sonra almanız yaygın bir uygulamadır.

Biyotin (B7 vitamini) içeren takviyeler, bazı ölçüm yöntemlerinde TSH'yi yalancı düşük gösterebilir ve tiroit bezi fazla çalışıyormuş gibi bir tablo oluşturabilir. Bu nedenle kullanıyorsanız hekiminize danışarak testten önce ara vermeniz gerekebilir. Kortizon türü ilaçlar ve ağır bir hastalık dönemi de TSH'yi geçici olarak etkileyebilir. Kan örneği, hemşire tarafından evinizde ya da iş yerinizde kısa sürede alınabilir.

TSH sonucu ne anlama gelir?

Yüksek TSH genellikle tiroit bezinin az çalıştığını (hipotiroidi) gösterir; hipofiz, yetersiz hormonu telafi etmek için bezi daha fazla uyarmaktadır. Bunun en yaygın nedeni, bağışıklık sisteminin tiroide zarar verdiği Hashimoto tiroiditidir. TSH hafif yüksek, serbest T4 normalse bu durum subklinik hipotiroidi olarak adlandırılır ve her zaman tedavi gerektirmez.

Düşük TSH ise çoğunlukla tiroit bezinin fazla çalıştığını ya da tiroit ilacının dozunun yüksek olduğunu düşündürür. Nadiren hipofiz bezi sorunlarında TSH düşük veya normal görünürken tiroit hormonları da düşük olabilir; bu nedenle anormal sonuçlarda serbest T4 eklenir. Gebeliğin özellikle ilk aylarında TSH doğal olarak düşebilir. Referans aralığı laboratuvara, yaşa, cinsiyete ve gebelik dönemine göre farklılık gösterebilir; laboratuvarın kendi aralığı bu sayfada gösterilmektedir. TSH sonucunuz, belirtileriniz ve diğer tiroit testleri birlikte değerlendirilerek hekiminiz tarafından yorumlanmalıdır.