DHEA-SO4 (DHEA-S) Testi

DHEA-SO4 nedir?

Dehidroepiandrosteron sülfat (DHEA-SO4 ya da DHEA-S), neredeyse tamamı böbrek üstü bezlerinde üretilen bir steroid hormondur. Kendisi zayıf etkili bir androjendir, ancak dokularda testosteron ve östrojen gibi daha güçlü cinsiyet hormonlarına dönüştürülebilir. Kadınlarda androjenlerin önemli bir bölümü bu yolla sağlanır. Kanda en bol bulunan steroid hormonlardan biridir.

DHEA-SO4 düzeyi gün içinde fazla dalgalanmadığı için böbrek üstü bezinin androjen üretimini gösteren güvenilir bir belirteç kabul edilir. Düzey ergenlikte yükselir, genç erişkinlikte zirveye ulaşır ve yaş ilerledikçe belirgin biçimde azalır. Test serumda immünolojik yöntemlerle çalışılır ve sonuç µg/dL olarak bildirilir.

DHEA-SO4 testi hangi durumlarda istenir?

Bu test genellikle androjen fazlalığı belirtileri olduğunda, sorunun yumurtalık mı yoksa böbrek üstü bezi kaynaklı mı olduğunu ayırt etmek için istenir. Çoğu zaman total ve serbest testosteron, prolaktin ve 17-OH progesteron gibi testlerle birlikte değerlendirilir. Çocuklarda erken ya da gecikmiş ergenliğin araştırılmasında da yol gösterir. Erkeklerde ise daha çok böbrek üstü bezi hastalıklarından şüphelenildiğinde gündeme gelir.

• Kadınlarda yüzde ve vücutta artmış kıllanma (hirsutizm)
• Yetişkin yaşta süren inatçı akne ya da erkek tipi saç dökülmesi
• Adet düzensizliği, adet görememe ve polikistik over sendromu (PKOS) değerlendirmesi
• Ses kalınlaşması, kas kütlesinde artış gibi erkeksi özelliklerin belirmesi
• Çocuklarda erken tüylenme ya da erken ergenlik bulguları
• Böbrek üstü bezi tümörü veya yetmezliği şüphesi

DHEA-SO4 testine nasıl hazırlanılır?

DHEA-SO4 için aç kalmanız gerekmez. Hormon gün içinde belirgin dalgalanma göstermese de, birlikte istenen testosteron ve kortizol gibi hormonlar sabah daha yüksek olduğundan kanın sabah saatlerinde verilmesi tercih edilir. Adet gören kadınlarda doktorunuz, diğer hormon testleriyle uyumlu olması için adetin ilk günlerinden birini önerebilir. Test öncesindeki gece iyi uyumanız ve yoğun egzersizden kaçınmanız, birlikte istenen diğer hormonların daha sağlıklı yorumlanmasına yardımcı olur.

Kortizon içeren ilaçlar, doğum kontrol hapları, hormon tedavileri ve takviye olarak satılan DHEA ürünleri sonucu belirgin biçimde değiştirebilir; ilaçlarınızı kendi başınıza bırakmayın, ancak hepsini numune alınırken belirtin. Yüksek doz biotin takviyeleri de immünolojik ölçümleri yanıltabilir. Kan koldaki bir damardan alınır ve Curavita hemşiresi bu işlemi evinizde ya da iş yerinizde yapabilir.

DHEA-SO4 sonucu ne anlama gelir?

Yaşa ve cinsiyete göre beklenenin üzerindeki değerler, böbrek üstü bezinin fazla androjen ürettiğini düşündürür. Bu durum polikistik over sendromunda hafif düzeyde görülebileceği gibi, konjenital adrenal hiperplazi ya da böbrek üstü bezinde hormon salgılayan bir kitle gibi nedenlerle de ortaya çıkabilir. Belirgin yükseklikler, görüntüleme dahil ek incelemeler gerektirebilir. Hafif yükseklikler ise çoğu zaman ciddi bir hastalığa işaret etmez ve kontrol ölçümüyle yeniden değerlendirilebilir.

Düşük değerler böbrek üstü bezi yetmezliğinde, hipofiz bezi hastalıklarında ya da uzun süreli kortizon kullanımında görülebilir; ileri yaştaki düşüş ise çoğunlukla doğaldır. Böbrek üstü bezi yetmezliği şüphesinde tanı, kortizol ve ACTH gibi testlerle desteklenir. Bu testte referans aralıkları yaşa ve cinsiyete göre çok geniş farklılık gösterir ve laboratuvardan laboratuvara da değişebilir; testin çalışıldığı laboratuvarın bu konudaki bilgisi bu sayfada yer alır. Tek başına tanı koydurmayan bu sonucun, belirtileriniz ve diğer hormon testleriyle birlikte hekiminiz tarafından yorumlanması gerekir.