İnsülin (Açlık) Testi

Açlık insülini nedir?

İnsülin, pankreastaki beta hücrelerinden salgılanan ve kandaki şekerin (glukozun) hücrelere girmesini sağlayan hormondur. Yemekten sonra kan şekeri yükseldiğinde salgısı artar, açlıkta ise vücudun temel ihtiyacını karşılayacak düşük bir düzeye iner. Karaciğer, kas ve yağ dokusunda enerji depolanmasını düzenleyerek kan şekerinin dar bir aralıkta kalmasına yardımcı olur.

Açlık insülini testi, gece boyunca süren açlıktan sonra kanda bulunan insülin miktarını ölçer ve pankreasın dinlenme halindeki insülin üretimini yansıtır. Sonuç çoğunlukla aynı anda ölçülen açlık kan şekeriyle birlikte değerlendirilir; bu iki değerden HOMA-IR adı verilen bir insülin direnci göstergesi hesaplanabilir. Ölçüm serumda immünolojik yöntemlerle yapılır ve sonuç µIU/mL olarak bildirilir.

Açlık insülini testi hangi durumlarda istenir?

Doktorunuz bu testi en sık, vücudun insüline yeterince yanıt vermediği insülin direnci durumundan şüphelendiğinde ister. İnsülin direnci uzun süre kan şekerini bozmadan ilerleyebildiği için açlık insülini, kan şekeri henüz normalken bile erken bir ipucu sağlayabilir. Tekrarlayan düşük kan şekeri ataklarında ise sorunun kaynağını araştırmak için C-peptit ve kan şekeriyle birlikte kullanılır.

• Bel çevresinde yağlanma, kilo vermekte güçlük ve sık acıkma
• Boyun ve koltuk altında koyulaşmış, kadifemsi deri bölgeleri (akantozis nigrikans)
• Polikistik over sendromu (PKOS) değerlendirmesi
• Gebelik diyabeti öyküsü, gizli şeker ya da ailede tip 2 diyabet bulunması
• Metabolik sendrom, yağlı karaciğer veya yüksek trigliserid
• Açıklanamayan düşük kan şekeri atakları

Açlık insülini testine nasıl hazırlanılır?

Bu test için 8–12 saatlik açlık gerekir; genellikle akşam yemeğinden sonra bir şey yenmez ve kan ertesi sabah verilir. Açlık süresince yalnızca su içebilirsiniz; çay, kahve, meyve suyu, sakız ve sigara sonucu etkileyebilir. On iki saati belirgin biçimde aşan açlık da değerleri düşürebileceğinden, önerilen süreye uymanız en doğru sonucu verir.

Kortizon, bazı diyabet ilaçları ve hormon tedavileri insülin düzeyini etkileyebilir; ilaçlarınızı kendi başınıza bırakmayın, ancak hangilerini kullandığınızı numune alınırken söyleyin. İnsülin iğnesi kullanıyorsanız ölçülen değer enjekte edilen insülini de yansıtabileceği için bunu mutlaka belirtin. Yüksek doz biotin takviyeleri de ölçüm yöntemini etkileyebilir. Sabah erken saatte eve gelen Curavita hemşiresi sayesinde, açlığınız uzamadan ve yola çıkmadan koldaki damardan kan verebilirsiniz.

Açlık insülini sonucu ne anlama gelir?

Yüksek açlık insülini, pankreasın kan şekerini normal tutmak için olağandan fazla çalıştığını ve insülin direncinin varlığını düşündürebilir. Bu tabloya fazla kilo, hareketsiz yaşam, polikistik over sendromu, gebelik ve kortizon gibi ilaçlar eşlik edebilir; daha nadir olarak Cushing sendromu, akromegali ya da insülin salgılayan bir tümör (insülinoma) de neden olabilir. İnsülinomada yüksek insülin, eş zamanlı düşük kan şekeriyle birlikte görülür.

Düşük açlık insülini uzun süreli açlıkta doğal olarak görülebileceği gibi, tip 1 diyabette ya da pankreasın yeterli insülin üretemediği ileri evre tip 2 diyabette de bulunabilir. İnsülin direnci için her laboratuvarca kabul edilen tek bir eşik yoktur; bu nedenle sonuç kan şekeri, HbA1c ve diğer bulgularla birlikte yorumlanır. Referans aralıkları laboratuvara, yaşa ve cinsiyete göre değişebilir; testin çalışıldığı laboratuvarın aralığı bu sayfada belirtilir. Açlık insülini sonucunuzun sizin için ne ifade ettiğini, belirtilerinizi ve diğer testlerinizi birlikte değerlendiren hekiminiz söyleyebilir.