Total PSA (Prostat Spesifik Antijen) Testi

Total PSA nedir?

PSA (prostat spesifik antijen), prostat bezi hücrelerinin ürettiği ve meninin sıvılaşmasına yardımcı olan bir proteindir. Bu proteinin küçük bir kısmı kana geçer ve kanda hem başka proteinlere bağlı hem de serbest halde dolaşır. Total PSA testi, bu iki biçimin toplam miktarını ölçer.

PSA prostata özgüdür, ancak prostat kanserine özgü değildir. İyi huylu prostat büyümesi, prostat iltihabı ve prostata yapılan bazı işlemler de değeri yükseltebilir. Ölçüm kan serumunda otomatik immünolojik yöntemlerle yapılır ve sonuç ng/mL birimiyle raporlanır.

Total PSA testi hangi durumlarda istenir?

PSA testi, prostat kanserinin erken fark edilmesine yönelik değerlendirmelerde, prostat büyümesine bağlı yakınmaların araştırılmasında ve tanı konmuş prostat kanserinin tedavi takibinde kullanılır. Belirti göstermeyen erkeklerde testin yararları ve sınırlılıkları bulunduğundan, test yapılıp yapılmayacağına hekimle birlikte karar verilmesi önerilir. PSA tek başına tanı koydurmaz; yüksek bir sonuç yalnızca ileri değerlendirme gereğine işaret edebilir.

• Sık idrara çıkma, gece idrara kalkma veya zayıf idrar akımı
• İdrar yaparken zorlanma veya mesaneyi tam boşaltamama hissi
• Ailede prostat kanseri öyküsü olan erkeklerde hekimin önerdiği izlem
• Muayenede prostatta sertlik veya düzensizlik saptanması
• Prostat kanseri tedavisi sonrası düzenli takip
• Aktif izlem programındaki hastalarda PSA değişiminin izlenmesi

Total PSA testine nasıl hazırlanılır?

PSA ölçümünde açlık şartı yoktur. Ancak bazı durumlar PSA'yı geçici olarak yükseltebilir: testten önceki 48 saat içinde boşalmadan, bisiklet sürme ve at binme gibi prostata baskı yapan etkinliklerden ve ağır egzersizden kaçınılması önerilir. Parmakla rektal muayene, sonda takılması, sistoskopi ve prostat biyopsisi gibi işlemler de değeri etkileyebileceğinden test zamanlamasını hekiminizle planlayın.

İdrar yolu enfeksiyonu veya prostat iltihabı geçiriyorsanız test genellikle iyileşmeden birkaç hafta sonraya ertelenir. Prostat büyümesi ya da saç dökülmesi tedavisinde kullanılan bazı ilaçlar PSA'yı belirgin şekilde düşürebilir; bu ilaçlardan birini kullanıyorsanız hekiminiz sonucu buna göre yorumlar. Yüksek doz biotin (B7) takviyesi kullanıyorsanız bunu da bildirin. Örnek kol damarından alınır; dilerseniz bu işlem hemşire tarafından evinizde ya da iş yerinizde yapılabilir.

Total PSA sonucu ne anlama gelir?

PSA değerinin yüksek bulunması prostat kanseri olduğu anlamına gelmez. En sık nedenler arasında yaşla birlikte büyüyen prostat (iyi huylu prostat büyümesi), prostat iltihabı, idrar yolu enfeksiyonu, idrar tutulması ve prostata yapılan girişimler yer alır. Beklenmedik bir yükseklikte hekimler çoğu zaman testi birkaç hafta sonra tekrarlar ve gerekirse serbest PSA, prostat MR'ı veya ürolojik muayene gibi ek değerlendirmeler ister.

Normal bir PSA değeri prostat kanserini tamamen dışlamaz; bazı tümörler PSA'yı belirgin şekilde yükseltmez. Prostat kanseri tedavisi görmüş kişilerde tedaviden sonraki değerler ve zaman içindeki değişim, tedavinin başarısının izlenmesinde önemlidir. PSA için kabul edilen aralıklar laboratuvara ve yaşa göre farklılık gösterebilir; çalışılan laboratuvarın aralığı bu sayfada yer almaktadır. Nihai yorum; yaşınız, yakınmalarınız, muayene bulgularınız ve diğer testlerinizle birlikte hekiminiz tarafından yapılmalıdır.