Dışkıda Parazit (Gaita Mikroskobisi) Testi

Dışkıda parazit incelemesi nedir?

Dışkıda parazit incelemesi, bağırsaklarda yaşayabilen parazitlerin yumurta, kist, larva veya hareketli formlarının dışkı örneğinde mikroskopla araştırılmasıdır. Giardia, Entamoeba türleri, bağırsak solucanı olarak bilinen Ascaris ve tenya türleri bu yöntemle saptanabilen parazitler arasındadır. Bu parazitler kirli su, iyi yıkanmamış sebze ve meyveler ya da hijyen kurallarına uyulmayan ortamlar yoluyla bulaşabilir.

İnceleme sırasında dışkının bir kısmı lam üzerine yayılır, gerektiğinde lugol gibi boyalarla renklendirilerek büyütme altında değerlendirilir. Mikroskobi aynı zamanda dışkıda lökosit, eritrosit, yağ damlacıkları veya maya hücreleri gibi başka bulguları da gösterebilir. Bu bulgular bağırsakta iltihap veya emilim sorunu gibi durumlar hakkında doktorunuza ipucu verir. Sonuç, mikroskopta görülen yapılara göre tanımlayıcı ifadelerle raporlanır.

Dışkıda parazit testi hangi durumlarda istenir?

Bağırsak parazitleri bazen hiçbir belirti vermezken bazen uzun süren sindirim şikâyetlerine yol açabilir. Doktorunuz, yakınmalarınız veya yaşam koşullarınız parazit enfeksiyonunu düşündürdüğünde bu incelemeyi isteyebilir. Kreş ve okul gibi toplu yaşam alanlarında bulaşma daha kolay olduğu için çocuklarda sık başvurulan bir testtir. Test, bazı iş kolları için yapılan portör taramalarında da yer alır.

• Uzun süren veya tekrarlayan ishal, gaz ve şişkinlik
• Nedeni açıklanamayan karın ağrısı ve iştahsızlık
• Çocuklarda kilo alamama veya büyüme geriliği
• Kan tahlilinde eozinofil yüksekliği
• Temiz suya erişimin sınırlı olduğu bölgelere yapılan seyahatler
• Aile içinde parazit saptanması

Dışkıda parazit testine nasıl hazırlanılır?

Bu test için açlık gerekmez ve özel bir diyet uygulamanız beklenmez. Son bir iki hafta içinde baryumlu film çektirdiyseniz ya da müshil, antiasit veya ishal kesici ilaç kullandıysanız bunu belirtin; bu maddeler parazitlerin görülmesini zorlaştırabilir. Parazit tedavisi veya antibiyotik başlamadan önce verilen örnek daha doğru sonuç almanızı sağlar. Düzenli kullandığınız ilaçlar varsa bunları doktorunuza danışmadan kesmeyin.

Dışkı, idrar ve tuvalet suyu karışmadan temiz ve kuru bir yüzeye yapılmalı, ardından kabın kaşığıyla fındık büyüklüğünde bir örnek alınmalıdır. Sulu dışkıdaki hareketli parazit formları kısa sürede bozulabildiği için dışkının taze olarak laboratuvara ulaşması önemlidir. Evde örnek vermek isterseniz steril kap size getirilir, örneği siz alırsınız ve hemşire kısa sürede teslim alır. Parazitler dışkıyla her gün atılmayabileceğinden doktorunuz farklı günlerde alınan birden fazla örnek isteyebilir.

Dışkıda parazit sonucu ne anlama gelir?

Raporda parazit saptanmadı ifadesi, incelenen örnekte parazit yumurtası, kisti veya başka bir formu görülmediği anlamına gelir. Parazitler aralıklı olarak atılabildiği için tek bir negatif sonuç enfeksiyonu kesin olarak dışlamaz. Şikâyetler sürüyorsa doktorunuz Giardia gibi parazitler için daha duyarlı olan antijen testlerini de isteyebilir. Kıl kurdu yumurtaları ise genellikle dışkıda değil, sabah makat çevresine yapıştırılan şeffaf bantla yapılan ayrı bir testle aranır.

Parazit saptandığında raporda türü belirtilir ve doktorunuz tedavi gerekip gerekmediğine, gerekirse aile bireylerinin de değerlendirilmesine karar verir. Blastocystis gibi bazı organizmaların hastalık yapıcı rolü tartışmalı olduğundan yorum mutlaka şikâyetlerle birlikte yapılır. Dışkıda lökosit veya eritrosit görülmesi bağırsakta iltihaplı bir süreci düşündürebilir. Raporlama biçimi ve referans ifadesi laboratuvara göre değişebilir; bu laboratuvarın referansı sayfada gösterilir. Tüm bulgular, belirtileriniz ve diğer testlerle birlikte hekiminiz tarafından değerlendirilmelidir.