Boğaz Kültürü (Kültür Antibiyogram) Testi

Boğaz kültürü nedir?

Boğaz kültürü, bademciklerden ve yutağın arka duvarından alınan sürüntü örneğinde hastalık yapabilecek bakterilerin araştırıldığı bir mikrobiyoloji testidir. Örnek, bakterilerin çoğalmasını sağlayan özel besiyerlerine ekilir ve belirli bir süre inkübatörde bekletilir. Sağlıklı kişilerin boğazında da zararsız bakteriler bulunur ve bunlar normal flora olarak adlandırılır; test, bu bakterileri hastalık etkenlerinden ayırt etmeyi amaçlar. Aranan en önemli etkenlerden biri, boğaz iltihabının sık nedenlerinden olan A grubu beta hemolitik streptokoktur.

Kültürde anlamlı bir bakteri ürediğinde bakterinin türü belirlenir ve gerekli görülürse antibiyogram adı verilen duyarlılık testi yapılır. Antibiyogram, üreyen bakterinin hangi antibiyotiklere duyarlı, hangilerine dirençli olduğunu gösterir. Bakterilerin gözle görülebilir koloniler oluşturması zaman aldığından kültür sonuçları kan testlerine göre daha geç çıkar. Bu bekleme süresi, doğru etkeni ve etkili tedavi seçeneğini belirleyebilmek için gereklidir.

Boğaz kültürü hangi durumlarda istenir?

Boğaz ağrısının nedeni çoğu zaman virüslerdir ve bu durumlarda antibiyotik fayda sağlamaz. Öksürük, burun akıntısı ve ses kısıklığının eşlik etmesi de daha çok viral bir enfeksiyonu düşündürür. Doktorunuz, belirtiler bakteriyel bir enfeksiyonu akla getirdiğinde veya hızlı strep testinin sonucunu doğrulamak istediğinde boğaz kültürü isteyebilir. Böylece gereksiz antibiyotik kullanımının önüne geçilmesi de amaçlanır.

• Ateşle birlikte ani başlayan şiddetli boğaz ağrısı
• Bademciklerde şişlik, kızarıklık veya beyaz iltihap noktaları
• Boyunda hassas ve büyümüş lenf bezleri
• Sık tekrarlayan bademcik iltihabı
• Çocuklarda negatif çıkan hızlı strep testinin doğrulanması
• Bazı iş yerlerinde istenen portör (taşıyıcılık) muayenesi

Boğaz kültürüne nasıl hazırlanılır?

Boğaz sürüntüsünün sabah, kahvaltıdan ve diş fırçalamadan önce alınması önerilir. Test öncesinde gargara, ağız çalkalama suyu, boğaz spreyi veya pastil kullanmamanız gerekir; bu ürünler bakterilerin üremesini baskılayarak sonucu yanıltabilir. Antibiyotik tedavisine başlanmışsa kültürde bakteri üremeyebilir, bu nedenle örnek mümkünse ilaç başlanmadan alınmalıdır. Son günlerde kullandığınız ilaçları örnek alınmadan önce mutlaka belirtin.

Örnek alınırken dil, dil basacağıyla hafifçe bastırılır ve steril eküvyonlu bir çubuk bademciklere ve yutağın arka duvarına sürülür. İşlem birkaç saniye sürer; kısa bir öğürme hissi olabilir ancak ağrılı değildir. Çubuğun dile, dişlere ve yanaklara değmemesi sonucun güvenilirliği için önemlidir. Sürüntü evde de alınabilir; bu durumda hemşire örneği taşıma tüpüne koyarak laboratuvara ulaştırır.

Boğaz kültürü sonucu ne anlama gelir?

Raporda normal flora ifadesinin yer alması, örnekte yalnızca boğazda olağan olarak bulunan bakterilerin ürediğini ve hastalık etkeni saptanmadığını gösterir. A grubu streptokok gibi bir etken ürediğinde rapor, bakterinin adını ve varsa antibiyogram sonucunu içerir. Laboratuvar, A grubu dışındaki bazı beta hemolitik streptokokları veya doktorun özellikle istediği diğer etkenleri de raporlayabilir. Doktorunuz tedaviyi bu bilgilere göre planlar veya başlanmış bir tedavinin uygun olup olmadığını değerlendirir.

Özellikle çocuklarda streptokok, belirti vermeden taşınabilir; bu nedenle üreme her zaman aktif bir hastalık anlamına gelmez. Negatif sonuç ise örnek öncesi antibiyotik kullanımı veya virüslere bağlı bir enfeksiyon gibi durumlarda da görülebilir. Raporlama biçimi ve referans ifadesi laboratuvara göre değişebilir; bu laboratuvarın referansı sayfada ayrıca gösterilir. Sonuç, doktorunuz tarafından yaşınız, belirtileriniz, muayene bulgularınız ve gerekirse diğer testlerle birlikte yorumlanmalıdır.