Dışkı Kültürü (Kültür Antibiyogram) Testi

Dışkı kültürü nedir?

Dışkı kültürü, bağırsak enfeksiyonlarına ve ishale neden olabilen bakterilerin dışkı örneğinde üretilerek araştırıldığı bir mikrobiyoloji testidir. Bağırsaklarda sağlıklı kişilerde de çok sayıda yararlı bakteri bulunur; test, bu olağan flora içindeki hastalık yapıcı türleri ayırt etmeye odaklanır. Rutin incelemede başta Salmonella ve Shigella olmak üzere, laboratuvarın uyguladığı yönteme göre Campylobacter ve bazı patojen Escherichia coli türleri gibi bakteriler aranabilir.

Örnek, belirli bakterilerin seçici olarak çoğalmasını sağlayan besiyerlerine ekilir ve üreyen şüpheli koloniler tanımlama testlerinden geçirilir. Hastalık yapıcı bir bakteri saptanırsa antibiyogram ile bu bakterinin hangi antibiyotiklere duyarlı olduğu belirlenir. Zenginleştirme, üretme ve tanımlama aşamaları zaman aldığı için sonuç birkaç gün içinde tamamlanır. Virüsler, parazitler ve Clostridioides difficile toksinleri bu testle gösterilmez; bunlar için ayrı testler gerekir.

Dışkı kültürü hangi durumlarda istenir?

İshallerin önemli bir kısmı virüslere bağlıdır ve birkaç gün içinde kendiliğinden geçer, bu nedenle her ishalde kültür gerekmez. Doktorunuz, bakteriyel bir enfeksiyondan şüphelendiğinde veya sonucun tedavi planını değiştireceğini düşündüğünde dışkı kültürü isteyebilir. Ayrıca bazı meslek gruplarında taşıyıcılığın araştırılması amacıyla da yapılır.

• Kanlı veya mukuslu ishal
• Yüksek ateşle birlikte seyreden şiddetli ishal ve karın ağrısı
• Birkaç günden uzun süren ya da tekrarlayan ishal
• Yurt dışı seyahati sonrası başlayan ishal veya toplu besin zehirlenmesi şüphesi
• Bağışıklık sistemi zayıflamış kişilerde görülen ishal
• Gıda ve hizmet sektörü çalışanlarında portör muayenesi

Dışkı kültürüne nasıl hazırlanılır?

Dışkı kültürü için açlık gerekmez ve özel bir diyet uygulamanız gerekmez. Örnek, mümkünse antibiyotik tedavisine başlanmadan önce alınmalıdır; ishal kesici veya antibiyotik kullandıysanız bunu mutlaka belirtin. Dışkının idrar, tuvalet suyu veya temizlik ürünleriyle temas etmemesi gerekir, çünkü bunlar bakterilerin canlılığını bozabilir. Bu nedenle dışkıyı temiz ve kuru bir kaba ya da klozetin üzerine gerdiğiniz streç filme yapıp oradan örnek almanız önerilir.

Steril kabın kaşığıyla katı dışkıdan fındık büyüklüğünde bir parça, sulu dışkıdan ise yaklaşık iki tatlı kaşığı kadar örnek almanız yeterlidir. Kanlı, mukuslu veya sulu görünen kısımlar varsa örneği özellikle bu bölgelerden almanız, etkenin saptanma şansını artırır. Evde örnek verecekseniz steril kap size teslim edilir; örneği siz alırsınız ve hemşire kısa süre içinde teslim alarak laboratuvara ulaştırır. Kabın kapağını sıkıca kapatın ve üzerine adınızı ve örneği aldığınız saati not edin.

Dışkı kültürü sonucu ne anlama gelir?

Raporda patojen üremedi ifadesi, incelenen örnekte araştırılan hastalık yapıcı bakterilerin bulunmadığını gösterir. Bu sonuç ishalin virüsler, parazitler veya enfeksiyon dışı nedenlerden kaynaklanabileceğini düşündürebilir; ancak tek bir negatif kültür bakteriyel enfeksiyonu her zaman tamamen dışlamaz. Belirtileriniz sürüyorsa doktorunuz testi tekrarlamayı veya farklı testler yapılmasını isteyebilir.

Salmonella veya Shigella gibi bir bakteri ürediğinde raporda türü ve antibiyogram sonucu yer alır. Bakteriyel ishallerin bir kısmında antibiyotik gerekmeyebilir; tedaviye ihtiyaç olup olmadığına ve hangi ilacın seçileceğine doktorunuz karar verir. Portör muayenesinde saptanan üreme ise iş sağlığı açısından ayrıca değerlendirilir. Raporlama biçimi laboratuvarlar arasında farklılık gösterebilir; bu laboratuvarın referans ifadesi sayfada ayrıca belirtilir. Sonuç, yaşınız, genel sağlık durumunuz, belirtileriniz ve diğer test bulgularıyla birlikte hekim tarafından yorumlanmalıdır.