Mikroalbuminüri (Spot İdrar) Testi

Mikroalbuminüri nedir?

Albümin, kanda en fazla bulunan proteindir ve sağlıklı böbrekler onun idrara geçmesine büyük ölçüde izin vermez. Böbreklerin süzme birimlerinde hasar başladığında idrarda, standart idrar tahlilinde görülemeyecek kadar küçük miktarlarda albümin ortaya çıkabilir. Bu duruma mikroalbuminüri denir; güncel kılavuzlarda orta derecede artmış albüminüri olarak da adlandırılır. Böbrek hasarının bu erken işareti çoğu zaman kan testlerindeki değişikliklerden önce ortaya çıkar.

Spot idrar testinde tek bir idrar örneğinde hem albümin hem de kreatinin ölçülür ve sonuç albümin/kreatinin oranı olarak bildirilir. Kreatinin, idrarın ne kadar yoğun veya seyreltik olduğunu yansıttığı için bu oran, 24 saatlik idrar toplamaya gerek kalmadan güvenilir bir değerlendirme sağlar. Sonucun birimi, bir gram kreatinin başına düşen albümin miktarını miligram olarak gösterir. Ölçüm, laboratuvarda duyarlı immünolojik yöntemlerle yapılır.

Mikroalbuminüri testi hangi durumlarda istenir?

Mikroalbuminüri çoğu zaman hiçbir belirti vermez, bu nedenle risk taşıyan kişilerde düzenli tarama önemlidir. Erken fark edilen böbrek etkilenmesi, kan şekeri ve tansiyon kontrolünün iyileştirilmesi gibi önlemlerle yavaşlatılabilir. Test aynı zamanda kalp ve damar hastalıkları riskine ilişkin de fikir verir.

• Tip 1 veya tip 2 diyabet
• Yüksek tansiyon (hipertansiyon)
• Kronik böbrek hastalığı veya ailede böbrek hastalığı öyküsü
• Kalp ve damar hastalığı ya da yüksek kardiyovasküler risk
• Böbreği koruyucu tedavinin etkisinin izlenmesi

Mikroalbuminüri testine nasıl hazırlanılır?

Mikroalbuminüri testi için açlık gerekmez. Güvenilir sonuç için tercihen sabah ilk idrarın kullanılması önerilir, ancak gün içinde alınan bir örnek de değerlendirilebilir. Testten önceki gün ağır egzersiz yapmamanız gerekir; çünkü yoğun fiziksel aktivite, ateş, idrar yolu enfeksiyonu ve adet kanaması albümin değerini geçici olarak yükseltebilir. Böyle bir durum varsa testi birkaç gün ertelemek veya bunu belirtmek uygun olur.

Örnek, genital bölge temizlendikten sonra idrarın orta kısmından steril kaba alınır. İlk ve son kısmın tuvalete yapılması, örneğe dış kaynaklı hücrelerin karışmasını azaltır. Evde test yaptırmak isterseniz steril kap size ulaştırılır; örneği siz alırsınız, hemşire de kabı teslim alarak laboratuvara iletir. Kullandığınız tansiyon ve diyabet ilaçlarını test için bırakmanız gerekmez, ancak ilaçlarınızı bildirmeniz faydalı olur.

Mikroalbuminüri sonucu ne anlama gelir?

Sonucun laboratuvarın referans sınırının altında olması, idrarda anlamlı albümin kaybı olmadığını gösterir. Referans sınırını aşan bir değer, böbreklerin süzme sisteminde erken bir etkilenme olabileceğini düşündürür. Albümin atılımı günden güne değişebildiği için tek bir yüksek sonuç tanı için yeterli sayılmaz; genellikle üç ile altı ay içinde tekrarlanan üç ölçümden ikisinin yüksek olması aranır.

Kalıcı yükseklik, diyabet veya tansiyona bağlı böbrek hasarının yanı sıra kalp ve damar hastalıkları açısından da artmış riske işaret edebilir. Değerin çok yüksek çıkması ise böbrek hastalığının daha ilerlemiş olabileceğini gösterebilir ve ek incelemeler gerektirir. Referans değerleri laboratuvara, yaşa ve cinsiyete göre farklılık gösterebilir; bu laboratuvarın referans aralığı sayfada gösterilir. Sonuç, kan kreatinini, tahmini glomerüler filtrasyon hızı, belirtileriniz ve diğer bulgularla birlikte hekim tarafından değerlendirilmelidir.