Prolaktin (PRL) Testi

Prolaktin nedir?

Prolaktin, beynin alt kısmında yer alan hipofiz bezinden salgılanan bir hormondur. En bilinen görevi, doğumdan sonra memede süt üretimini başlatmak ve sürdürmektir. Bunun yanında yumurtlamayı ve sperm üretimini düzenleyen hormonları da etkiler; bu nedenle yüksekliği hem kadınlarda hem erkeklerde üreme sağlığını bozabilir.

Prolaktin salgısı büyük ölçüde beyindeki dopamin tarafından baskılanır. Düzeyi gün içinde dalgalanır; uyku sırasında yükselir, stres ve fiziksel efor sonrasında da geçici olarak artabilir. Test, kan örneğinde immünolojik bir yöntemle ölçülür. Gebelik boyunca düzeyi giderek yükselir ve emzirme döneminde memenin uyarılmasıyla yüksek kalmaya devam eder.

Prolaktin testi hangi durumlarda istenir?

Hekimler bu testi çoğunlukla üreme sistemiyle ilgili yakınmalarda ya da hipofiz bezini ilgilendiren bir sorundan şüphelendiklerinde ister. Prolaktin yüksekliği nedeniyle tedavi gören kişilerde, tedavinin etkisini izlemek için düzenli aralıklarla tekrarlanabilir. Prolaktini yükseltebilen ilaçlar kullanan ve adet düzensizliği ya da süt gelmesi gibi yakınmaları olan kişilerde de ölçüm yapılabilir.

• Adet düzensizliği veya adetlerin kesilmesi
• Emzirme dönemi dışında memeden süt gelmesi
• Gebe kalmada güçlük ve kısırlık araştırması
• Erkeklerde cinsel istek azalması veya sertleşme sorunu
• Açıklanamayan baş ağrısı ya da görme alanında daralma
• Prolaktinoma tanısı almış kişilerde tedavi takibi

Prolaktin testine nasıl hazırlanılır?

Prolaktin gün içinde değiştiği için örneğin sabah saatlerinde, uyandıktan birkaç saat sonra verilmesi önerilir. Açlık genellikle şart değildir; hekiminiz farklı bir talimat verdiyse ona uyun. Testten önceki gün yoğun egzersizden, cinsel ilişkiden ve meme uyarımından kaçınmanız, kan vermeden önce de kısa bir süre sakin şekilde dinlenmeniz sonucun güvenilirliğini artırır.

Bazı psikiyatri ilaçları, mide bulantısı ve reflü için kullanılan bazı ilaçlar ve östrojen içeren ilaçlar prolaktini yükseltebilir; kullandığınız tüm ilaçları hekiminize bildirin. Yüksek doz biyotin (B7 vitamini) takviyesi, bazı ölçüm yöntemlerinde değeri olduğundan düşük gösterebilir. Kan örneği evinizde hemşire tarafından alınabilir; alışık olduğunuz bir ortamda kan vermek, stresin sonuca etkisini azaltmaya yardımcı olabilir.

Prolaktin sonucu ne anlama gelir?

Yüksek prolaktin gebelik ve emzirme döneminde doğal olarak görülür. Bunun dışında stres, zorlu bir kan alma işlemi, bazı ilaçlar, tiroit bezinin az çalışması ve böbrek yetmezliği de değeri yükseltebilir. Belirgin ve kalıcı yükseklikte, hipofizde çoğunlukla iyi huylu bir tümör olan prolaktinoma araştırılabilir. Bazı kişilerde ise biyolojik olarak etkisiz, büyük yapılı prolaktin molekülleri (makroprolaktin) sonucu yüksek gösterebilir. Böyle bir durumda laboratuvar, makroprolaktini ayırt eden ek bir inceleme yapabilir.

Düşük prolaktin nadiren önem taşır; hipofiz bezinin genel olarak az çalıştığı durumlarda görülebilir. Hafif bir yükseklik saptandığında hekiminiz testin tekrarlanmasını isteyebilir. Tedavi gören kişilerde değerin zaman içindeki değişimi, tedaviye yanıtı izlemede yol gösterir. Referans aralıkları laboratuvara, yaşa ve cinsiyete göre farklılık gösterir; bu sayfada testi çalışan laboratuvarın kendi aralığı yer alır. Sonucunuz, yakınmalarınız ve diğer hormon testleriyle birlikte mutlaka bir hekim tarafından yorumlanmalıdır.