Romatoid Faktör (RF) Testi

Romatoid faktör (RF) nedir?

Romatoid faktör, bağışıklık sisteminin yanlışlıkla vücudun kendi antikorlarını hedef alarak ürettiği bir otoantikordur. Çoğunlukla IgM sınıfındaki antikorlardan oluşur ve kişinin kendi IgG antikorlarının belirli bir bölümüne bağlanır. Normalde mikroplara karşı koruma sağlayan bağışıklık sistemi, bazı hastalıklarda kendi dokularına yönelir ve bu süreç eklemlerde iltihaplanmaya yol açabilir. RF, romatoid artrit başta olmak üzere bu tür otoimmün hastalıkların araştırılmasında en eski ve en sık kullanılan belirteçlerden biridir.

Romatoid artriti olan kişilerin önemli bir kısmında RF pozitif bulunur, ancak test bu hastalığa özgü değildir. Sjögren sendromu gibi diğer romatizmal hastalıklarda, bazı kronik enfeksiyonlarda ve ileri yaştaki sağlıklı kişilerde de yükselebilir. Romatoid artritte RF düzeyi, belirtiler başlamadan yıllar önce yükselmeye başlayabilir. RF ölçümü için kol damarından alınan kanın pıhtılaştıktan sonra ayrılan serum kısmı kullanılır ve sonuç IU/mL cinsinden sayısal olarak bildirilir.

Romatoid faktör testi hangi durumlarda istenir?

RF testi, eklem yakınmalarının nedeni araştırılırken genellikle anti-CCP, sedimantasyon ve CRP gibi testlerle birlikte istenir. Sonuç tek başına tanı koydurmaz; hekim muayene bulgularını, yakınmaların süresini ve diğer testleri birlikte değerlendirir. Romatoid artritte erken tanı ve tedavi eklem hasarını sınırlamaya yardımcı olduğundan, uzun süren eklem yakınmalarında gecikmeden hekime başvurmak önemlidir. Sjögren sendromu gibi diğer otoimmün hastalıklardan şüphelenildiğinde de hekim bu teste başvurabilir.

• Özellikle el ve ayak küçük eklemlerinde ağrı, şişlik ve hassasiyet
• Sabahları uzun süren eklem tutukluğu
• Vücudun iki yanında benzer eklemlerin etkilenmesi
• Göz ve ağız kuruluğu gibi Sjögren sendromunu düşündüren yakınmalar
• Açıklanamayan yorgunluk, hafif ateş ve eklem ağrısının birlikte görülmesi

Romatoid faktör testine nasıl hazırlanılır?

RF testi için açlık veya özel bir diyet gerekmez; örnek günün her saatinde verilebilir. Yakın zamanda geçirdiğiniz ateşli enfeksiyonlar, bilinen karaciğer ya da akciğer hastalıkları ve kullandığınız ilaçlar sonucu yorumlamada önemli olduğundan bunları hekiminize bildirmeniz faydalıdır. Daha önce RF ölçümü yaptırdıysanız eski sonuçlarınızı da yanınızda bulundurmanız karşılaştırmayı kolaylaştırır.

Kan, kolunuzdaki yüzeysel bir damardan kısa bir işlemle alınır. Kan alma sırasında rahat bir pozisyonda oturmanız ya da uzanmanız işlemi kolaylaştırır. Eklem ağrıları nedeniyle dışarı çıkmakta zorlanıyorsanız, örneğiniz Curavita hemşiresi tarafından evinizde veya iş yerinizde alınabilir.

Romatoid faktör sonucu ne anlama gelir?

Yüksek RF düzeyi, eklem yakınmaları olan bir kişide romatoid artrit olasılığını destekler; çok yüksek değerler bazen hastalığın daha belirgin seyredebileceğine işaret edebilir. Bununla birlikte RF yüksekliği Sjögren sendromu, lupus, hepatit C gibi kronik enfeksiyonlar, karaciğer ve akciğer hastalıklarında ve ileri yaştaki sağlıklı bireylerde de görülebilir. Belirtisi olmayan bir kişide hafif yükseklik tek başına hastalık anlamına gelmez. Tedavi sürecinde ise RF düzeyi, hastalığın etkinliğini izlemek için genellikle tek başına kullanılmaz.

Normal aralıkta bir sonuç romatoid artriti tamamen dışlamaz; hastalığın erken döneminde veya seronegatif denilen formunda RF negatif kalabilir. Bu durumda hekiminiz anti-CCP testi ve görüntüleme gibi ek yöntemlerle değerlendirmeyi sürdürebilir. RF için kabul edilen üst sınır laboratuvara ve yönteme göre değişir, yaş ve cinsiyet de referansı etkileyebilir; testinizi çalışan laboratuvarın aralığını bu sayfada görebilirsiniz. RF sonucu, eklem muayenesi, belirtiler ve diğer laboratuvar testleriyle birlikte hekim tarafından yorumlanmalıdır.