VLDL Kolesterol Testi

VLDL kolesterol nedir?

Çok düşük yoğunluklu lipoprotein, kısaca VLDL, karaciğerde üretilip kana salınan ve yağ taşıyan bir parçacıktır. Açlık durumunda kandaki trigliseridin büyük bölümü bu parçacıkların içinde taşınır. Başlıca görevi, karaciğerde yapılan trigliseridleri kas ve yağ dokusu gibi vücudun diğer bölgelerine taşımaktır; içinde bir miktar kolesterol de bulunur. VLDL trigliseridlerini dokulara bıraktıkça küçülür ve sonunda LDL'ye dönüşür.

VLDL kolesterol, damar duvarında plak oluşumuna katkıda bulunabildiği için LDL gibi aterojenik, yani damar sertliğini kolaylaştıran lipoproteinler arasında sayılır. Çoğu laboratuvar VLDL kolesterolü doğrudan ölçmez; açlık trigliserid değerinden yola çıkarak bir formülle tahmin eder. Bu hesaplama trigliseridin belirgin şekilde yüksek olduğu örneklerde güvenilirliğini yitirir ve laboratuvarlar böyle durumlarda hesaplanan değeri genellikle raporlamaz.

VLDL kolesterol testi hangi durumlarda istenir?

VLDL kolesterol genellikle ayrı bir test olarak değil, total kolesterol, HDL, LDL ve trigliseridi içeren lipit profilinin bir parçası olarak raporlanır. Özellikle trigliserid düzeyi yüksek olan kişilerde kalp-damar riskinin daha ayrıntılı değerlendirilmesine yardımcı olur. Tek başına yorumlanmaz; asıl önemi, trigliserid ve diğer kolesterol türleriyle birlikte genel lipit tablosunu tamamlamasıdır. Lipit düşürücü bir tedavi başlandıysa VLDL de diğer lipit değerleriyle birlikte kontrol testlerinde izlenir.

• Kalp krizi ya da inme riskinin ayrıntılı hesaplanması
• Trigliserid yüksekliği saptanan kişilerin izlenmesi
• Şeker hastalığı ya da insülin direnciyle birlikte seyreden kilo fazlalığı
• Yakın akrabalarda kalıtsal kan yağı bozukluğu bulunması
• Kilo verme, egzersiz ve beslenme düzenlemesinin sonuçlarının izlenmesi

VLDL kolesterol testine nasıl hazırlanılır?

VLDL kolesterol trigliserid değerinden hesaplandığından, doğru bir sonuç elde etmek için 9–12 saatlik açlık gereklidir. Yemekten sonra kana geçen yağlar trigliseridi yükselteceğinden, tok karnına alınan örnekte hesaplanan VLDL de gerçeğinden yüksek çıkar. Bu sürede su dışında bir şey tüketmemeye özen gösterin.

Alkol trigliseridi ve dolayısıyla VLDL değerini artırabileceğinden testten önceki gün alkol almamanız önerilir. Testten önceki haftalarda olağan beslenmenizi sürdürmeniz ve lipit ilaçlarınızı hekiminizin önerdiği şekilde kullanmaya devam etmeniz, gerçek durumunuzu gösteren bir sonuç elde edilmesine yardımcı olur. Sabah aç karnına vereceğiniz kan için evinizden ya da iş yerinizden ayrılmanız gerekmez; örneği hemşire alır.

VLDL kolesterol sonucu ne anlama gelir?

VLDL kolesterolün yüksek olması çoğunlukla trigliserid yüksekliğine eşlik eder ve benzer nedenlerle ortaya çıkar: fazla kilo, hareketsizlik, şeker ve rafine karbonhidrattan zengin beslenme, alkol, kontrolsüz diyabet, tiroit bezinin az çalışması, böbrek hastalıkları ve kalıtsal lipit bozuklukları. Yüksek VLDL, damar sertliği ve kalp-damar hastalığı riskinin artmasıyla ilişkilidir. VLDL'nin düşük çıkması ise çoğu zaman kaygı verici bir durum değildir.

VLDL için tek başına bir tedavi hedefi belirlenmez; hekiminiz bu değeri LDL, HDL, trigliserid ve HDL dışı kolesterol gibi diğer lipit ölçümleriyle birlikte yorumlar. Trigliseridiniz çok yüksekse daha doğru bir değerlendirme için doğrudan ölçümler ya da ek testler istenebilir. Kalıtsal bazı lipit bozukluklarında VLDL ve trigliserid birlikte belirgin şekilde yükselebilir. VLDL için gösterilen üst sınır laboratuvarın yöntemine göre belirlenir ve yaşa, cinsiyete göre de farklılık gösterebilir; sayfadaki aralık kendi laboratuvarınıza aittir. Hekiminiz, VLDL değerinizi belirtileriniz, diğer tahlilleriniz ve kalp-damar risk etkenlerinizle birlikte ele alarak size uygun yolu belirler.