Apolipoprotein B (Apo B) Testi

Apolipoprotein B (Apo B) nedir?

Apolipoprotein B, kolesterol ve trigliseridi kanda taşıyan lipoprotein partiküllerinin yüzeyinde bulunan yapısal bir proteindir. Karaciğerde üretilen VLDL, ondan dönüşen IDL ve LDL partiküllerinin her birinde tek bir Apo B molekülü bulunur; Lipoprotein(a) partikülü de Apo B taşır. Bu nedenle kandaki Apo B miktarı, damar duvarına yerleşerek plak oluşumuna katkıda bulunabilen aterojenik partiküllerin toplam sayısını yansıtır.

Standart kolesterol testindeki LDL kolesterol, bu partiküllerin içinde taşınan kolesterol miktarını gösterir; Apo B ise partiküllerin sayısını gösterir. Çoğu kişide bu iki değer birbirine paralel seyreder. Ancak bazı kişilerde partiküller küçük ve kolesterol bakımından fakir olduğundan LDL kolesterol normal görünürken partikül sayısı yüksek olabilir. Apo B bu durumda LDL ölçümünü tamamlayan ek bir bilgi sunar ve kalp-damar riskinin değerlendirilmesinde hekime yardımcı olur.

Apo B testi hangi durumlarda istenir?

Apo B, rutin kolesterol paneline göre daha seçici olarak istenen bir testtir. Hekim, standart lipid değerlerinin kişinin riskini tam olarak yansıtmayabileceğini düşündüğü durumlarda bu teste başvurabilir. Ayrıca kolesterol düşürücü tedavi alan kişilerde tedavinin aterojenik partikül sayısı üzerindeki etkisini izlemek için de kullanılabilir.

• Trigliserid düzeyi yüksek olan kişilerde lipid değerlendirmesi
• Diyabet, insülin direnci, obezite veya metabolik sendrom varlığı
• LDL kolesterolü normal ya da düşük olduğu hâlde ailede erken yaşta kalp hastalığı öyküsü
• Ailesel kolesterol yüksekliği şüphesi
• Kolesterol düşürücü tedavi sırasında takip
• Apolipoprotein A1 ile birlikte oran değerlendirmesi

Apo B testi tek başına bir tanı koymaz; kişinin genel kalp-damar riskini değerlendirmeye yardımcı olan bilgilerden biridir. Hekiminiz bu testi çoğu zaman total kolesterol, LDL kolesterol, HDL kolesterol ve trigliserid ile birlikte ister ve sonuçları yaşınız, tansiyonunuz, şeker durumunuz ve aile öykünüzle birlikte ele alır.

Apo B testine nasıl hazırlanılır?

Apo B ölçümü için genellikle açlık gerekmez; yemekten sonraki saatlerde Apo B düzeyi belirgin biçimde değişmez. Ancak test, trigliserid ve LDL kolesterolü de içeren bir lipid profiliyle birlikte isteniyorsa hekiminiz kan alımından önce belirli bir süre aç kalmanızı isteyebilir. Bu durumda size verilen talimata uymanız, sonuçların birlikte doğru yorumlanmasını kolaylaştırır.

Kullandığınız ilaçları, özellikle kolesterol, tiroit ve hormon ilaçlarını, ayrıca gebelik durumunu hekiminize bildirmeniz önemlidir. Ağır bir hastalık, yakın zamanda geçirilmiş bir ameliyat ya da ani kilo değişimi lipid değerlerini geçici olarak etkileyebilir; takip ölçümlerinin benzer koşullarda yapılması karşılaştırmayı kolaylaştırır. Kan örneği, hemşire tarafından evinizde ya da iş yerinizde alınır ve akredite laboratuvarda çalışılır.

Apo B sonucu ne anlama gelir?

Yüksek Apo B, kanda damar sağlığını olumsuz etkileyebilecek partiküllerin sayıca fazla olduğunu düşündürür. Bu durum beslenme alışkanlıkları, hareketsizlik, kilo fazlalığı, diyabet ve kalıtsal lipid bozukluklarıyla ilişkili olabilir. Tiroit bezinin az çalışması, bazı böbrek hastalıkları, gebelik ve bazı ilaçlar da Apo B düzeyini yükseltebilir. Yüksek bir sonuç tek başına hastalık anlamına gelmez; tansiyon, sigara kullanımı, şeker durumu ve aile öyküsü gibi diğer risk etkenleriyle birlikte değerlendirilir.

Düşük Apo B genellikle bir sorun göstermez. Bununla birlikte tiroit bezinin fazla çalışması, ileri karaciğer hastalığı, yetersiz beslenme ya da nadir görülen kalıtsal durumlar düşük değerlere yol açabilir. Referans aralığı ve hedef değerler kullanılan yönteme, laboratuvara ve kişinin genel risk durumuna göre farklılık gösterebilir; laboratuvarın kendi aralığı sonuç raporunda yer alır. Apo B sonucunuz, diğer lipid testleri ve sağlık geçmişinizle birlikte hekiminiz tarafından yorumlanmalıdır.