Kalsiyum (Ca) Testi

Kalsiyum nedir?

Kalsiyum, vücutta en bol bulunan mineraldir ve neredeyse tamamı kemiklerde ve dişlerde depolanır. Geri kalan küçük bölümü kanda ve hücrelerde bulunur; kasların kasılması, sinirlerin iletimi, kalp ritminin düzenlenmesi ve kanın pıhtılaşması için gereklidir. Süt ve süt ürünleri, yeşil yapraklı sebzeler, kuruyemişler ve kılçığıyla yenen balıklar başlıca besin kaynaklarıdır.

Kandaki kalsiyum düzeyi, paratiroit hormonu, D vitamini ve kalsitonin gibi hormonlar tarafından dar bir aralıkta tutulur. Bu kalsiyumun bir bölümü albümin gibi proteinlere bağlı, yaklaşık yarısı ise serbest yani iyonize hâlde dolaşır; vücudun asıl kullandığı form serbest kalsiyumdur. Bu test toplam kalsiyumu ölçer ve sonuç mg/dL olarak bildirilir; albümin düzeyi düşükse sonuç düzeltilerek yorumlanabilir.

Kalsiyum testi hangi durumlarda istenir?

Kalsiyum, rutin biyokimya panellerinde sık yer alan bir testtir ve pek çok durumda ilk ipucunu verir. Anormal bir sonuç çıktığında hekim genellikle paratiroit hormonu, D vitamini, fosfor ve albümin gibi ek testler ister.

Böbrek hastalığı, paratiroit bezi hastalıkları ve bazı kanser türleri gibi kalsiyum dengesini bozabilen durumlarda test düzenli aralıklarla tekrarlanır. Uzun süre yatağa bağlı kalan kişilerde kemiklerden kalsiyum salınımı artabileceği için kontrol gerekebilir. Kalsiyum düzeyini etkileyebilecek ilaçlarla tedavi gören kişilerde de izlem amacıyla istenebilir.

• Kas krampları, parmak uçlarında veya ağız çevresinde uyuşma
• Aşırı susama, kabızlık, bulantı veya halsizlik
• Böbrek taşı ya da böbrek hastalığı
• Paratiroit bezi hastalıkları veya osteoporoz şüphesi
• Kalsiyum ya da D vitamini takviyesi kullanan kişilerde izlem

Kalsiyum testine nasıl hazırlanılır?

Kalsiyum testi için çoğu durumda açlık gerekmez; ancak test başka açlık gerektiren testlerle birlikte istenmişse hekiminiz sizden sabah aç gelmenizi isteyebilir. Kan alınırken turnikenin uzun süre bağlı kalması ya da yumruğun sık sık sıkılıp açılması sonucu yükseltebileceği için işlem kısa sürede tamamlanır. Testten önce olağan beslenme ve sıvı alımınızı sürdürmeniz uygundur.

Kalsiyum ve D vitamini takviyeleri, bazı idrar söktürücüler, lityum ve mide asidini nötralize eden ilaçlar kalsiyum düzeyini etkileyebilir. Hangi takviyeyi hangi dozda aldığınızı hekiminize söyleyin ve reçeteli ilaçlarınızı onun bilgisi dışında değiştirmeyin. Takviye kullanıyorsanız son dozu ne zaman aldığınızı not etmeniz de yararlı olur. Hemşiremiz, kolunuzdaki bir damardan kan örneğinizi evinizde ya da iş yerinizde alabilir.

Kalsiyum sonucu ne anlama gelir?

Yüksek kalsiyumun en sık nedenleri paratiroit bezinin fazla çalışması ve bazı kanser türleridir. D vitamini fazlalığı, uzun süre hareketsiz kalma, bazı idrar söktürücüler ve lityum gibi ilaçlar da değeri yükseltebilir. Hafif yükselmeler çoğu zaman belirti vermez ve rutin kontrollerde tesadüfen fark edilir; belirgin yükselme ise bulantı, kabızlık, aşırı susama, sık idrara çıkma ve halsizliğe yol açabilir.

Düşük toplam kalsiyum ise çoğu zaman albüminin düşük olmasından kaynaklanır ve gerçek bir eksiklik olmayabilir. Gerçek düşüklük; D vitamini eksikliği, paratiroit hormonunun yetersizliği, böbrek hastalığı, magnezyum eksikliği veya pankreatit gibi durumlarla ilişkili olabilir ve kas krampı ile uyuşmaya neden olabilir. Referans aralığı laboratuvardan laboratuvara, yaşa ve cinsiyete göre farklılık gösterebilir; örneğinizi analiz eden laboratuvarın aralığını bu sayfada bulabilirsiniz. Kalsiyum sonucunuzu, belirtileriniz ve albümin gibi diğer tahlillerle birlikte değerlendirmek hekiminize düşer.