Trigliserid Testi

Trigliserid nedir?

Trigliseridler, vücutta ve besinlerde en sık bulunan yağ türüdür ve önemli bir enerji kaynağıdır. Yemeklerle hemen kullanılmayan fazla kalori, özellikle şeker, rafine karbonhidrat, alkol ve yağlardan gelen enerji, trigliseride dönüştürülerek yağ dokusunda depolanır. Öğün aralarında vücut enerjiye ihtiyaç duyduğunda bu depolar yeniden kana salınır.

Trigliseridler suda çözünmediği için kanda lipoproteinlerle taşınır; yemekten sonra bağırsaktan gelen şilomikronlar, açlık döneminde ise karaciğerde üretilen VLDL bu taşımada rol oynar. Bu nedenle trigliserid düzeyi son öğünden belirgin şekilde etkilenir ve yemekten sonraki saatlerde yükselir. Laboratuvarda serumdaki trigliserid miktarı enzimlerin kullanıldığı renk tepkimeleriyle belirlenir; sonuç çoğu zaman kolesterol değerleriyle aynı raporda yer alır.

Trigliserid testi hangi durumlarda istenir?

Trigliserid, kalp ve damar hastalığı riskinin değerlendirilmesinde kolesterol testleriyle birlikte kullanılır. Çok yüksek düzeyler pankreas iltihabına yol açabildiği için bu riski taşıyan kişilerde ayrıca önem taşır. Yağlı karaciğer ya da insülin direnci düşünülen kişilerde de metabolik durumu değerlendirmek için istenebilir. Hekiminiz, beslenme değişikliklerinin ya da tedavinin etkisini görmek için testi belirli aralıklarla tekrarlayabilir.

• Lipit profili kapsamında rutin kalp-damar riski değerlendirmesi
• Diyabet, insülin direnci, fazla kilo ya da metabolik sendrom
• Yağlı karaciğer veya düzenli alkol tüketimi
• Daha önce geçirilmiş pankreatit ya da ailede yüksek trigliserid öyküsü
• Trigliseridi yükseltebilen bazı ilaçların kullanımı

Trigliserid testine nasıl hazırlanılır?

Trigliserid, lipit testleri arasında yemeklerden en çok etkilenen değerdir; bu nedenle testten önce 9–12 saat aç kalmanız gerekir. Açlık boyunca sade su dışında bir şey tüketmemelisiniz; şekerli ya da sütlü içecekler ve meyve suları trigliseridi hızla yükseltebilir. Akşam yemeğini erken yiyip ertesi sabah kahvaltıdan önce kan vermek, bu süreyi sağlamanın kolay bir yoludur.

Alkol trigliseridi belirgin şekilde yükselttiği için testten en az 24 saat önce alkol almamanız önerilir. Testten önceki akşam çok yağlı ya da şekerli yiyeceklerden kaçınmanız, ancak önceki haftalardaki olağan beslenmenizi değiştirmemeniz uygun olur. Kortizon, bazı hormon ilaçları ve bazı tansiyon ilaçları gibi tedaviler de sonucu etkileyebileceğinden ilaçlarınızı hekiminize bildirin. Kan örneğinizi aç karnınıza, evinizde ya da iş yerinizde hemşireye verebilirsiniz.

Trigliserid sonucu ne anlama gelir?

Yüksek trigliserid çoğunlukla fazla kilo, hareketsizlik, şeker ve rafine karbonhidrattan zengin beslenme, alkol kullanımı ve kontrolsüz diyabetle ilişkilidir. Tiroit bezinin az çalışması, böbrek hastalıkları, kalıtsal lipit bozuklukları ve bazı ilaçlar da değeri yükseltebilir. Yüksek trigliserid, özellikle düşük HDL ile birlikte olduğunda kalp-damar hastalığı riskini artırır; çok yüksek düzeyler ise akut pankreatit riski taşır. Trigliserid yüksekliği çoğu zaman belirti vermez; yalnızca çok yüksek düzeylerde karın ağrısı ya da ciltte küçük sarı yağ birikintileri görülebilir.

Aç karnına alınmamış bir örnekte trigliserid geçici olarak yüksek çıkabilir; böyle bir durumda hekiminiz testi açlıkla tekrarlamak isteyebilir. Düşük trigliserid ise genellikle sorun oluşturmaz, ancak nadiren yetersiz beslenme, emilim bozuklukları ya da tiroit bezinin aşırı çalışmasıyla ilişkili olabilir. Referans değerler yaşa, cinsiyete ve laboratuvara göre farklılık gösterebilir; bu sayfada testinizi yapan laboratuvarın aralığına ulaşabilirsiniz. Trigliserid sonucunuz, diğer lipit değerleri, yakınmalarınız ve genel risk durumunuzla birlikte hekiminiz tarafından değerlendirilmelidir.