Ürik Asit Testi

Ürik asit nedir?

Ürik asit, hücrelerin yenilenmesi sırasında ve besinlerle alınan pürin adlı maddelerin vücutta parçalanmasıyla oluşan bir atık üründür. Pürinler özellikle sakatat, kırmızı et, bazı deniz ürünleri ve bira gibi alkollü içeceklerde bol bulunur; fruktozla tatlandırılmış içecekler de ürik asit yapımını artırabilir. Oluşan ürik asidin büyük kısmı böbrekler aracılığıyla idrarla, bir kısmı da bağırsaklar yoluyla atılır.

Ürik asit üretimi arttığında ya da böbreklerden atılımı azaldığında kandaki düzeyi yükselir. Yüksek düzeyler uzun süre devam ederse ürik asit kristalleri eklemlerde birikerek gut hastalığına, böbreklerde birikerek taş oluşumuna yol açabilir. Ürik asit aynı zamanda kanda antioksidan etkisi olan bir maddedir, bu nedenle belirli bir düzeyde bulunması normaldir. Test, koldan alınan kanın serum kısmında ürikaz enziminin kullanıldığı bir yöntemle ölçülür.

Ürik asit testi hangi durumlarda istenir?

Ürik asit testi en sık eklem ağrısı ve şişliği olan kişilerde gut hastalığı araştırılırken ve gut tanısı konmuş hastalarda tedavinin izlenmesinde istenir. Böbrek taşı öyküsü olanlarda taşın türü ve nedeni araştırılırken de değerlendirilir. Hücre yıkımının arttığı bazı kanser tedavileri sırasında ise ürik asidin ani yükselmesini fark etmek için düzenli ölçüm yapılabilir. Böbrek hastalığı ya da metabolik sendrom gibi durumlarda genel metabolik değerlendirmenin bir parçası olarak da istenebilir.

• Özellikle ayak başparmağında ani başlayan ağrı, şişlik ve kızarıklık
• Böbrek taşı öyküsü ya da tekrarlayan taş oluşumu
• Gut hastalığında ürik asit düşürücü tedavinin takibi
• Kemoterapi gibi hücre yıkımının arttığı tedaviler
• Böbrek hastalığı, metabolik sendrom ya da idrar söktürücü kullanımı

Ürik asit testine nasıl hazırlanılır?

Ürik asit düzeyi beslenmeden etkilenebildiği için testten önce genellikle 8 saat kadar aç kalmanız ve kanı sabah vermeniz önerilir. Bir önceki gün alkol, sakatat ve kırmızı et ağırlıklı ağır yemekler ürik asidi geçici olarak yükseltebileceği için bunlardan uzak durmanız iyi olur. Aşırı yoğun egzersiz ve susuz kalmak da değeri geçici olarak artırabilir.

Düşük doz aspirin, idrar söktürücüler ve bazı diğer ilaçlar ürik asidi yükseltebilir, bazı ilaçlar ise düşürebilir. İlaçlarınızı ve takviyelerinizi hekiminize bildirmeniz yeterlidir; ürik asit düşürücü tedaviniz de dahil olmak üzere hiçbir ilaca kendiliğinizden ara vermeyin. Sabah kahvaltı öncesi kan alma, istediğiniz takdirde evinizde ya da iş yerinizde hemşire tarafından yapılır.

Ürik asit sonucu ne anlama gelir?

Yüksek ürik asit, yani hiperürisemi, ya ürik asidin fazla üretilmesinden ya da böbreklerden yeterince atılamamasından kaynaklanır. Pürinden zengin beslenme, alkol, fruktozlu içecekler, fazla kilo, böbrek hastalıkları, idrar söktürücüler, susuz kalma, sedef hastalığı ve kan kanserleri ile bunların tedavisi başlıca nedenler arasındadır. Yüksek ürik asit her zaman gut anlamına gelmez; birçok kişide hiçbir belirti oluşturmaz.

Öte yandan gut atağı sırasında kandaki ürik asit düzeyi normal çıkabilir; bu nedenle tanı yalnızca bu teste dayanmaz. Düşük ürik asit ise nadirdir ve bazı ilaçlar, ağır karaciğer hastalığı ya da böbreklerden aşırı atılım gibi durumlarla ilişkili olabilir. Erkeklerde değerler genellikle daha yüksek olduğundan referans aralıkları cinsiyete göre ayrı verilir, yaşa ve laboratuvara göre de değişebilir; bu sayfada laboratuvarın kendi aralığı gösterilir. Ürik asit sonucunuz, eklem yakınmalarınız ve diğer testlerle birlikte hekiminiz tarafından yorumlanmalıdır.