Vitamin B12 (Kobalamin) Testi

Vitamin B12 nedir?

Vitamin B12, diğer adıyla kobalamin, alyuvarların yapımı, DNA sentezi ve sinir sisteminin sağlıklı çalışması için gerekli, suda çözünen bir vitamindir. Vücut bu vitamini kendisi üretemez; et, balık, yumurta, süt ve süt ürünleri gibi hayvansal besinlerle alınması gerekir. Besinlerdeki B12'nin emilebilmesi için midede üretilen intrinsik faktör adlı bir proteine bağlanması ve ince bağırsağın son bölümüne ulaşması gerekir.

Fazla B12 karaciğerde depolanır ve bu depolar yıllarca yetebilir; bu nedenle eksiklik genellikle yavaş gelişir ve belirtiler sinsi başlar. B12 eksikliğinde alyuvarlar normalden iri ve işlevsiz hale gelir, sinir hücrelerinin koruyucu kılıfı da zarar görebilir. Test, koldan alınan kanın serumunda kemilüminesans temelli otomatik yöntemlerle ölçülür; sınırda sonuçlarda hekiminiz homosistein ya da metilmalonik asit gibi ek testler isteyebilir.

Vitamin B12 testi hangi durumlarda istenir?

B12 testi, hem kansızlık belirtileri hem de nörolojik yakınmalar olduğunda istenir. Eksiklik riski yüksek olan kişilerde belirti olmasa bile tarama amacıyla bakılabilir ve tedavi başlandıktan sonra düzeyin izlenmesinde de kullanılır. Folik asit eksikliği de benzer bir kansızlığa yol açtığından iki test sıklıkla birlikte istenir.

• Sürekli yorgunluk, güçsüzlük ve ciltte solukluk
• El ve ayaklarda uyuşma, karıncalanma ya da denge sorunları
• Unutkanlık, dikkat güçlüğü veya ruh hâlinde değişiklikler
• Kan sayımında alyuvarların normalden iri bulunması, yani MCV yüksekliği
• Vegan beslenme, ileri yaş, mide ya da bağırsak ameliyatı ve emilim bozuklukları
• Şeker hastalığında kullanılan bazı ilaçlar ya da uzun süreli mide asidi baskılayıcı kullanımı

Vitamin B12 testine nasıl hazırlanılır?

Vitamin B12 testi öncesinde genellikle 6–8 saat aç kalmanız önerilir; bu nedenle kanın sabah kahvaltıdan önce verilmesi en uygunudur. Bu süre boyunca sade su dışında bir şey yiyip içmemelisiniz. B12 içeren multivitamin, tablet ya da iğne kullanıyorsanız son dozun zamanını hekiminize bildirin, çünkü yakın zamanda alınan takviye sonucu olduğundan yüksek gösterebilir.

Yüksek doz biotin içeren saç, cilt ve tırnak takviyeleri, bazı laboratuvar yöntemlerinde B12 sonucunu yanıltabilir; testten önce bu takviyeye ara verip vermemeniz gerektiğini hekiminize danışın. B12 düzeyini uzun dönemde etkileyebilen ilaçlar da olduğundan ilaç listenizi hekiminize iletin ve tedavinizi kendiliğinizden değiştirmeyin. Hemşire kahvaltı öncesinde evinize ya da iş yerinize uğrayarak örneği alabilir.

Vitamin B12 sonucu ne anlama gelir?

Düşük B12 düzeyi, besinlerle yetersiz alımı ya da vitaminin emilememesini düşündürür. Vegan beslenme, midede intrinsik faktör üretiminin azaldığı pernisiyöz anemi, atrofik gastrit, mide ya da bağırsak ameliyatları, çölyak ve Crohn hastalığı gibi emilim bozuklukları, uzun süreli alkol kullanımı ve bazı ilaçlar başlıca nedenler arasındadır. Eksikliğin nedeninin bulunması tedavinin şeklini belirlediği için önemlidir; uzun süre fark edilmeyen eksiklik kalıcı sinir hasarına yol açabilir.

Sınırda sonuçlar her zaman eksikliği dışlamaz; bu durumda hekiminiz ek testlerle değerlendirmeyi tamamlayabilir. Yüksek B12 ise çoğunlukla takviye ya da iğne kullanımına bağlıdır; nadiren karaciğer hastalıkları, böbrek yetmezliği veya bazı kan hastalıklarında da görülebilir. B12 için kullanılan sınır değerler ölçüm yöntemine, yaşa ve cinsiyete göre laboratuvarlar arasında farklılık gösterebilir; bu sayfada laboratuvarın kendi aralığına ulaşabilirsiniz. Sonucunuzun anlamını belirtileriniz, kan sayımınız ve diğer testlerle birlikte hekiminiz değerlendirmelidir.