HDL Kolesterol (İyi Kolesterol) Testi

HDL kolesterol nedir?

Kolesterol, hücre zarlarının yapımı, safra asitleri ve bazı hormonların üretimi için gerekli, yağ benzeri bir maddedir. Vücuttaki kolesterolün büyük kısmı karaciğerde üretilir, daha az bir kısmı ise hayvansal kaynaklı besinlerle alınır. Kanda tek başına dolaşamadığı için lipoprotein adı verilen taşıyıcı parçacıklarla taşınır. HDL, yani yüksek yoğunluklu lipoprotein, bu taşıyıcıların biridir.

HDL, damar duvarlarında ve dokularda biriken fazla kolesterolü toplayarak karaciğere geri taşır; karaciğer de bu kolesterolü işleyerek vücuttan uzaklaştırır. Bu koruyucu etkisi nedeniyle halk arasında iyi kolesterol olarak bilinir. HDL düzeyinin bir kısmı kalıtımla belirlenirken yaşam tarzı da bu değeri önemli ölçüde etkiler. Test, HDL parçacıklarının taşıdığı kolesterol miktarını enzimatik yöntemlerle ölçer ve sonuç mg/dL olarak bildirilir.

HDL kolesterol testi hangi durumlarda istenir?

HDL kolesterol genellikle total kolesterol, LDL kolesterol ve trigliseritle birlikte lipid profili adı verilen bir panelin parçası olarak ölçülür. Sonuçlar; yaş, tansiyon, sigara kullanımı ve diyabet gibi diğer risk etkenleriyle birlikte kalp ve damar hastalığı riskinin hesaplanmasında kullanılır.

Yetişkinlerde lipid profilinin belirli aralıklarla kontrol edilmesi önerilir; bu aralık yaşa ve risk durumuna göre hekim tarafından belirlenir. Ailede erken yaşta kalp hastalığı ya da kalıtsal kolesterol yüksekliği varsa, ölçüm çocukluk veya gençlik döneminde de yapılabilir. Kolesterol düşürücü tedaviye başlanan ya da yaşam tarzını değiştiren kişilerde, gelişmeyi izlemek için test tekrarlanır.

• Yetişkinlerde düzenli kalp-damar risk taraması
• Ailede erken yaşta kalp krizi veya inme öyküsü
• Diyabet, yüksek tansiyon veya fazla kilo
• Sigara kullanımı ve hareketsiz yaşam
• Kolesterol tedavisi veya yaşam tarzı değişikliklerinin takibi

HDL kolesterol testine nasıl hazırlanılır?

HDL düzeyi tek bir öğünden belirgin biçimde etkilenmez; ancak çoğunlukla trigliseritle birlikte ölçüldüğü için 9–12 saatlik açlık yaygın olarak önerilir. Bu sürede su içebilirsiniz. Hekiminiz yalnızca HDL veya açlıksız lipid ölçümü istediyse aç kalmanız gerekmeyebilir; talimatı önceden netleştirmeniz yararlı olur.

Testten önceki gün alkol almamanız ve çok yağlı yemeklerden kaçınmanız, lipid değerlerinin gerçek durumu yansıtması için önerilir. Son haftalarda beslenmenizde büyük bir değişiklik yaptıysanız, ciddi bir hastalık geçirdiyseniz ya da ameliyat olduysanız bunu hekiminize bildirin; bu durumlar kolesterol değerlerini geçici olarak değiştirebilir. Kolesterol düşürücü tedavi görüyorsanız ilacınıza test için ara vermeniz genellikle gerekmez; yine de emin olmak için hekiminize danışın. Kan örneğiniz, hemşiremiz tarafından evinizde veya iş yerinizde alınabilir.

HDL kolesterol sonucu ne anlama gelir?

Düşük HDL, kalp ve damar hastalığı riskini artıran etkenlerden biri olarak kabul edilir. Sigara, hareketsiz yaşam, fazla kilo, özellikle karın bölgesinde yağlanma, kontrolsüz diyabet ve yüksek trigliserit HDL'nin düşük olmasıyla ilişkilidir. Bazı ilaçlar ve kalıtsal özellikler de HDL'yi düşürebilir. HDL tek başına değil, LDL ve total kolesterolle olan ilişkisiyle birlikte değerlendirildiğinde daha anlamlıdır.

Yüksek HDL çoğu zaman olumlu kabul edilir; düzenli egzersiz ve sigarayı bırakmak HDL'nin yükselmesine katkı sağlayabilir. Ancak çok yüksek HDL değerlerinin her zaman ek koruma sağlamadığı ve nadiren kalıtsal ya da başka nedenlerle ilişkili olabileceği bilinmektedir. Referans ve hedef değerler laboratuvara, yaşa ve cinsiyete göre değişebilir; kadınlarda HDL genellikle daha yüksektir ve bu sayfada ilgili laboratuvarın aralığı gösterilir. Sonucunuzu belirtileriniz, diğer lipid değerleriniz ve kişisel risk etkenlerinizle birlikte yorumlayacak kişi hekiminizdir.