Homosistein Testi

Homosistein nedir?

Homosistein, proteinlerle alınan metiyonin adlı amino asidin vücutta işlenmesi sırasında oluşan bir ara üründür. Metiyonin özellikle et, balık, yumurta ve süt ürünleri gibi proteinden zengin besinlerde bulunur. Normalde B12 vitamini, folat ve B6 vitamininin yardımıyla hızla başka maddelere dönüştürülür ve kanda düşük miktarda bulunur. Bu vitaminlerden biri eksik olduğunda ya da bu dönüşümü sağlayan enzimlerde kalıtsal bir farklılık bulunduğunda homosistein kanda birikebilir.

Yüksek homosistein düzeyinin damar duvarını etkileyebileceği ve pıhtı oluşumuna yatkınlığı artırabileceği düşünülmektedir. Erkeklerde ve ileri yaşlarda değerler genellikle biraz daha yüksektir. Test, kan plazmasındaki toplam homosistein miktarını immünolojik ya da kromatografik yöntemlerle ölçer ve sonuç µmol/L olarak bildirilir. Kan alındıktan sonra hücreler homosistein üretmeye devam edebildiği için tüpün kısa sürede işlenmesi gerekir.

Homosistein testi hangi durumlarda istenir?

Homosistein testi en sık, B12 vitamini veya folat eksikliğinden şüphelenildiğinde, özellikle bu vitaminlerin kan düzeyi sınırda çıktığında istenir. Homosistein, bu vitaminlerin dokulardaki yetersizliğini kan düzeylerinden daha erken gösterebilir; bu nedenle sınırda sonuçların yorumlanmasında hekime ek bilgi sağlar. B12 eksikliği özellikle yaşlılarda, uzun süre mide koruyucu ilaç kullananlarda ve hayvansal gıda tüketmeyenlerde daha sık görülür.

Bunun yanında erken yaşta damar hastalığı veya açıklanamayan pıhtı sorunları yaşayan kişilerde ek bir risk göstergesi olarak değerlendirilebilir. Böbrek hastalığı olan kişilerde de homosistein sıklıkla yükseldiği için hekim bu hastalarda testi değerlendirmeye alabilir. Nadir görülen kalıtsal metabolizma hastalıklarının araştırılmasında ve bu hastalıkların tedavi takibinde de kullanılır.

• Sınırda B12 veya folat düzeyiyle birlikte anemi, uyuşma ya da karıncalanma
• Genç yaşta kalp krizi, inme veya damar tıkanıklığı öyküsü
• Açıklanamayan toplardamar pıhtısı
• Homosistinüri gibi kalıtsal metabolizma hastalıklarının araştırılması
• Yüksek homosistein saptanan kişilerde tedavi takibi

Homosistein testine nasıl hazırlanılır?

Protein içeren bir öğün homosistein düzeyini geçici olarak yükseltebileceğinden, testten önce 8–12 saat aç kalmanız önerilir. Açlık süresinde su içebilirsiniz; kan örneğini sabah saatlerinde vermek çoğu kişi için en kolay seçenektir. Testten önceki gün yoğun kahve ve alkol tüketiminden kaçınmanız da sonucun daha doğru yorumlanmasına yardımcı olabilir.

B12, folik asit ve B6 vitamini takviyeleri sonucu düşürebilir; bazı romatizma, sara ve diyabet ilaçları ise homosistein düzeyini yükseltebilir. Bu ürünlerin listesini hekiminizle paylaşmanız yeterlidir; reçeteli bir tedaviyi test için kendi başınıza kesmeniz önerilmez. Örneği vermek için dışarı çıkmanız gerekmez; hemşiremiz kolunuzdan kanı evinizde ya da iş yerinizde alabilir.

Homosistein sonucu ne anlama gelir?

Yüksek homosistein en sık B12 vitamini, folat veya B6 vitamini eksikliğiyle ilişkilidir. Böbrek fonksiyonlarında azalma, tiroit bezinin az çalışması, sigara, yoğun kahve ve alkol tüketimi, bazı ilaçlar ve kalıtsal enzim farklılıkları da değeri yükseltebilir. Yüksek homosistein kalp ve damar hastalıkları ile pıhtı oluşumu için bir risk göstergesi olarak kabul edilir; ancak tek başına bir hastalık olduğu anlamına gelmez.

Homosisteini vitamin takviyesiyle düşürmenin kalp krizi veya inme riskini azalttığı ise araştırmalarda net olarak gösterilememiştir; bu nedenle tedavi kararı kişiye göre verilir. Düşük homosistein değerleri genellikle klinik önem taşımaz. Normal kabul edilen sınırlar laboratuvara göre farklılık gösterir, yaş ve cinsiyetle birlikte de değişir; örneğinizi çalışan laboratuvarın sınırları bu sayfada yer alır. Homosistein sonucunuzu belirtilerinizle ve B12, folat gibi diğer testlerle birlikte değerlendirecek kişi hekiminizdir.