Fibrinojen (Faktör I) Testi

Fibrinojen nedir?

Fibrinojen, karaciğerde üretilen ve kanda dolaşan bir pıhtılaşma proteinidir; pıhtılaşma faktörleri arasında faktör I olarak da bilinir. Bir damar yaralandığında trombin adlı enzim fibrinojeni fibrine dönüştürür. Fibrin iplikleri birbirine bağlanarak trombositlerle birlikte kanamayı durduran sağlam bir pıhtı ağı oluşturur.

Fibrinojen aynı zamanda bir akut faz proteinidir; yani vücutta iltihap, enfeksiyon ya da doku hasarı olduğunda karaciğer tarafından daha fazla üretilir. Laboratuvarda çoğunlukla Clauss yöntemi kullanılır: sitratlı plazmaya yüksek miktarda trombin eklenir ve pıhtının oluşma süresinden fibrinojen miktarı hesaplanır. Bazı kişilerde fibrinojen miktarı yeterli olsa da işlevi bozuk olabilir; bu ayrım için hekim ek testler isteyebilir.

Fibrinojen testi hangi durumlarda istenir?

Fibrinojen testi genellikle açıklanamayan kanamalarda ya da PT (INR) ve aPTT gibi pıhtılaşma testleri beklenmedik biçimde uzun çıktığında istenir. Ağır enfeksiyon, büyük ameliyat veya doğum sonrası kanama gibi durumlarda pıhtılaşma sisteminin ne ölçüde etkilendiğini anlamak için de ölçülür. Nadiren, doğuştan fibrinojen eksikliği veya işlev bozukluğu şüphesinde tanıya yardımcı olur. Ağır kanamalarda hekimin kan ürünü verilmesine ilişkin kararlarında da yol gösterir.

• Uzun süren veya açıklanamayan kanama ve kolay morarma
• PT (INR) ya da aPTT sonucunun uzun çıkması
• Yaygın damar içi pıhtılaşma (DİK) şüphesi ve izlemi
• İleri karaciğer hastalığında pıhtılaşma kapasitesinin değerlendirilmesi
• Ailede doğuştan fibrinojen eksikliği öyküsü
• Pıhtı eritici tedavi sırasında pıhtılaşma sisteminin izlenmesi

Fibrinojen testine nasıl hazırlanılır?

Fibrinojen ölçümünde özel bir diyet ya da açlık koşulu aranmaz; sabah veya öğleden sonra kan verebilirsiniz. Östrojen içeren doğum kontrol hapları, hormon tedavisi ve sigara kullanımı düzeyi artırabilir; bazı ilaçlar ise düşürebilir. Bu nedenle kullandığınız ilaçları ve yakın zamanda geçirdiğiniz enfeksiyon, ameliyat ya da kan nakli gibi durumları örnek alınmadan önce bildirmeniz önemlidir.

Kan örneği koldaki toplardamardan, pıhtılaşmayı önleyen sitrat içeren açık mavi kapaklı tüpe alınır. Tüpün doğru miktarda doldurulması ve örneğin kısa süre içinde laboratuvarda işlenmesi sonucun güvenilirliği için gereklidir. Kan alma, hemşirenin evinize ya da iş yerinize yapacağı bir ziyaretle de gerçekleştirilebilir.

Fibrinojen sonucu ne anlama gelir?

Yüksek fibrinojen çoğunlukla vücuttaki bir iltihabın, enfeksiyonun ya da doku hasarının işaretidir. Gebelik, sigara, ileri yaş, obezite, bazı romatizmal ve böbrek hastalıkları ile kanser de düzeyi artırabilir. Uzun süre yüksek seyreden fibrinojenin kalp ve damar hastalıkları riskiyle ilişkili olduğu bilinse de bu amaçla rutin olarak kullanılmaz. Yüksek değer, altta yatan durum düzeldiğinde genellikle kendiliğinden geriler.

Düşük fibrinojen, pıhtı oluşturma kapasitesinin azaldığını ve kanama eğiliminin artabileceğini gösterebilir. Yaygın damar içi pıhtılaşma, ileri karaciğer hastalığı, yoğun kan kaybı ve büyük miktarda kan nakli, pıhtı eritici tedaviler ya da nadir görülen doğuştan eksiklikler bu duruma yol açabilir. Referans aralıkları laboratuvara, yaşa, cinsiyete ve gebelik gibi durumlara göre değişebilir; çalışılan laboratuvarın aralığını bu sayfada bulabilirsiniz. Sonucunuzun anlamını, belirtileriniz ve diğer testlerinizle birlikte değerlendirecek olan hekiminizdir.