Sedimantasyon Hızı (Sedim) Testi

Sedimantasyon hızı nedir?

Sedimantasyon hızı, pıhtılaşması engellenmiş kanın dik tutulan ince bir tüpte bekletildiğinde kırmızı kan hücrelerinin bir saat içinde ne kadar çöktüğünü milimetre cinsinden gösterir. Halk arasında kısaca sedim olarak bilinir. Klasik ölçüm yöntemi Westergren yöntemidir; günümüzde bu yönteme göre ayarlanmış otomatik cihazlar da yaygın olarak kullanılmaktadır.

Vücutta iltihap olduğunda karaciğer fibrinojen gibi bazı proteinleri daha fazla üretir. Bu proteinler kırmızı kan hücrelerinin üst üste dizilerek kümeleşmesine yol açar ve kümeler daha hızlı çöker. Bu nedenle sedim, iltihabın nerede olduğunu göstermese de varlığı hakkında dolaylı ve özgül olmayan bir bilgi sunar.

Sedimantasyon testi hangi durumlarda istenir?

Sedim, iltihabi bir hastalıktan şüphelenildiğinde çoğunlukla CRP ile birlikte istenir. Özellikle bazı romatizmal hastalıkların tanısına yardımcı olmak ve tedaviye yanıtı izlemek için değerli bir testtir. Tek başına tanı koydurmadığı için sonuç her zaman diğer bulgularla birlikte ele alınır. Tedavi takibinde değerin zaman içindeki değişimi, tek bir ölçümden daha anlamlıdır.

• Açıklanamayan ateş, kilo kaybı veya uzun süren halsizlik
• Eklem ağrısı, şişlik ve sabah tutukluğu
• Omuz ve kalça çevresinde ağrı ile tutukluk (polimiyalji romatika şüphesi)
• İleri yaşta yeni başlayan şakak ağrısı ve çiğnerken çene ağrısı (dev hücreli arterit şüphesi)
• Romatoid artrit gibi iltihabi hastalıkların izlemi
• Kemik veya eklem enfeksiyonlarında tedavi takibi

Sedimantasyon testine nasıl hazırlanılır?

Sedim ölçümü için sabah aç karnına gelmeniz beklenmez; kan gün içinde istediğiniz saatte alınabilir. Gebelik, kansızlık ve bazı ilaçlar sonucu etkileyebileceği için bu durumları örnek alınmadan önce belirtmeniz faydalı olur. Yakın zamanda geçirdiğiniz bir soğuk algınlığı veya başka bir enfeksiyon da değeri geçici olarak yükseltebilir.

Kan, koldaki toplardamardan uygun antikoagülanlı bir tüpe alınır. Ölçümün, örnek alındıktan sonra birkaç saat içinde yapılması sonucun güvenilirliği açısından önemlidir. Tüpün ölçüm boyunca sarsılmadan dik durması gerektiği için işlem laboratuvarda standart koşullarda yapılır. Kan vermek için bir sağlık kuruluşuna gitmeniz şart değildir; hemşire evinize ya da iş yerinize gelebilir.

Sedimantasyon sonucu ne anlama gelir?

Yüksek sedim; enfeksiyonlar, romatoid artrit gibi iltihabi romatizmal hastalıklar, polimiyalji romatika, dev hücreli arterit, doku hasarı ve bazı kanser türleriyle ilişkili olabilir. Çok yüksek değerler, hekimin multipl miyelom gibi kan proteinlerini etkileyen hastalıkları da araştırmasına neden olabilir. Bununla birlikte gebelik, kansızlık, böbrek hastalığı, ileri yaş ve kadın cinsiyet de sedimi hafifçe yükseltebilir.

Düşük sedim genellikle bir sorun göstermez; kırmızı kan hücresi sayısının yüksek olduğu durumlar, orak hücre anemisi gibi hücre şekli bozuklukları veya çok yüksek beyaz küre sayısı değeri düşürebilir. Normal aralıkta bir sonuç da her zaman hastalığı dışlamaz. Olağan kabul edilen değerler yaşa, cinsiyete ve laboratuvara göre farklılık gösterir; çalışılan laboratuvarın kadınlar ve erkekler için belirlediği aralıklar bu sayfada yer alır. Sedim değerinizin ne ifade ettiğine, yakınmalarınızı, muayene bulgularınızı ve CRP gibi diğer testleri birlikte değerlendiren hekiminiz karar verir.