Tam Kan Sayımı (Hemogram) Testi

Tam kan sayımı (hemogram) nedir?

Tam kan sayımı, kanı oluşturan üç temel hücre grubunun, yani kırmızı kan hücreleri (eritrositler), beyaz kan hücreleri (lökositler) ve trombositlerin sayısını ve özelliklerini ölçen bir testtir. Kırmızı kan hücreleri oksijeni taşır, beyaz kan hücreleri vücudu enfeksiyonlara karşı korur, trombositler ise kanamanın durmasına yardımcı olur. Bu nedenle hemogram, genel sağlık durumunun değerlendirilmesinde en sık istenen kan testlerinden biridir.

Raporda hemoglobin ve hematokritin yanı sıra kırmızı hücrelerin ortalama büyüklüğünü gösteren MCV, hemoglobin içeriğini yansıtan MCH ve MCHC ile hücre büyüklüğündeki farklılığı gösteren RDW yer alır. Beyaz kan hücrelerinin toplam sayısı ile nötrofil, lenfosit, monosit, eozinofil ve bazofil dağılımı da raporlanır. Ölçüm, küçük bir kan örneğindeki binlerce hücreyi kısa sürede analiz eden otomatik cihazlarla yapılır.

Hemogram hangi durumlarda istenir?

Hemogram hem rutin sağlık kontrollerinde hem de belirli bir yakınmanın nedenini araştırırken istenir. Kansızlık, enfeksiyon, iltihap ve kanama bozukluklarının değerlendirilmesinde ilk basamak testlerden biridir. Kemik iliğini etkileyebilecek tedaviler alan kişilerde ve kronik hastalıkların izleminde de düzenli olarak tekrarlanır.

• Yorgunluk, halsizlik, solukluk veya çarpıntı
• Ateş, sık tekrarlayan enfeksiyonlar veya iltihap şüphesi
• Kolay morarma, burun ya da diş eti kanaması
• Yıllık sağlık kontrolü, gebelik takibi ve ameliyat öncesi değerlendirme
• Demir, B12 veya folat eksikliğine bağlı kansızlığın tedavi izlemi
• Kemoterapi gibi kan hücrelerini etkileyebilen tedavilerin takibi

Hemograma nasıl hazırlanılır?

Hemogram için aç kalmanız gerekmez; kan sabah, öğle ya da akşam fark etmeksizin verilebilir. Aynı kan alımında açlık kan şekeri veya kolesterol gibi testler de çalışılacaksa, o testler için açlık gerekebilir. Ağır egzersiz, sigara ve yetersiz sıvı alımı bazı değerleri geçici olarak değiştirebileceğinden, testten önceki gün yoğun egzersizden kaçınmanız ve yeterli su içmeniz yeterlidir.

Örnek, pıhtılaşmayı önleyen EDTA içeren mor kapaklı küçük bir tüpe alınır. Kullandığınız ilaçları, özellikle kortizon türü ilaçları ve kan hücrelerini etkileyebilecek tedavileri bildirmeniz sonucun yorumlanmasını kolaylaştırır. Hemogram örneği, hemşirenin evinize ya da iş yerinize gelmesiyle de alınabilir.

Hemogram sonucu ne anlama gelir?

Düşük hemoglobin kansızlığa (anemi) işaret eder; MCV gibi göstergeler, kansızlığın demir eksikliği, B12 veya folat eksikliği, talasemi taşıyıcılığı ya da kronik hastalık gibi olası nedenlerini ayırt etmeye yardımcı olur. Yüksek hemoglobin ise sıvı kaybı, sigara, akciğer hastalıkları veya nadiren kemik iliğinin fazla hücre üretmesiyle ilişkili olabilir. Beyaz kan hücrelerinin artması çoğunlukla enfeksiyon, iltihap veya stres gibi durumlara, azalması ise bazı viral enfeksiyonlara ya da ilaç etkilerine bağlı olabilir.

Trombosit sayısının düşük olması kanama eğilimini artırabilir; yüksek olması ise iltihap, demir eksikliği veya nadiren kemik iliği hastalıklarıyla ilişkili olabilir. Hemogram çok sayıda parametreden oluşan bir panel olduğu için tek bir referans aralığı yoktur; her değerin aralığı sonuç raporunda ayrıca belirtilir ve bu aralıklar laboratuvara, yaşa ve cinsiyete göre farklılık gösterir. Bir değerin sınırın biraz dışında kalması tek başına hastalık anlamına gelmez. Sonuçların bütün olarak ne ifade ettiğini, belirtileriniz ve diğer testlerle birlikte bir hekim yorumlamalıdır.