Kan Grubu (ABO/Rh) Testi

Kan grubu nedir?

Kan grubu, kırmızı kan hücrelerinin yüzeyinde bulunan ve kalıtımla belirlenen antijenlere göre yapılan bir sınıflandırmadır. ABO sisteminde hücre yüzeyinde A antijeni, B antijeni, her ikisi ya da hiçbiri bulunabilir; buna göre kan grubu A, B, AB veya 0 olarak adlandırılır. Rh sisteminde ise D antijeninin varlığı Rh pozitif, yokluğu Rh negatif olarak ifade edilir.

Laboratuvarda kan örneği, anti-A, anti-B ve anti-D antikorlarını içeren reaktiflerle karıştırılır ve hücrelerin kümeleşip kümeleşmediğine bakılır. ABO grubunu doğrulamak için plazmadaki doğal antikorlar da bilinen A ve B hücreleriyle test edilir; buna ters gruplama denir. İki yöntemin birbiriyle uyumlu olması sonucun güvenilirliğini artırır.

Kan grubu testi hangi durumlarda istenir?

Kan grubu özellikle gebelik takibinde, planlı bir ameliyat öncesinde ve kan bağışı sırasında belirlenir. Rh negatif bir anne Rh pozitif bir bebek taşıdığında annenin bağışıklık sistemi bebeğin kan hücrelerine karşı antikor geliştirebileceğinden, Rh durumunun gebeliğin erken döneminde bilinmesi önemlidir. Pek çok kişi de kendi kan grubunu öğrenmek ve acil durumlar için kayıt altında tutmak amacıyla bu testi yaptırır.

• Gebeliğin başında anne adayının kan grubunun ve Rh durumunun belirlenmesi
• Planlı ameliyat veya girişimsel işlem öncesi hazırlık
• Kan ya da kan ürünü nakli öncesindeki ilk değerlendirme
• Kan, organ veya kök hücre bağışı süreçleri
• Kişisel sağlık kaydı için kan grubunun öğrenilmesi
• Anne ile bebek arasında kan uyuşmazlığı şüphesinde yenidoğanın değerlendirilmesi

Kan grubu testine nasıl hazırlanılır?

Kan grubu testi için aç kalmanız, belirli bir saati beklemeniz veya ilaçlarınıza ara vermeniz gerekmez. Yakın zamanda kan nakli ya da geçmişte kemik iliği nakli yapıldıysa sonuç yanıltıcı olabileceğinden bu bilgiyi mutlaka paylaşın. Daha önce başka bir yerde belirlenmiş kan grubunuz varsa karşılaştırma için onu da belirtebilirsiniz.

Az miktarda kan, koldaki toplardamardan mor kapaklı tüpe alınır. Kan alma işlemi, hemşire tarafından evinizde veya iş yerinizde de yapılabilir; tüm süreç genellikle birkaç dakikayı geçmez.

Kan grubu sonucu ne anlama gelir?

Bu test sayısal bir değer ya da referans aralığı içermez; sonuç A, B, AB veya 0 grubu ile Rh pozitif veya Rh negatif olarak rapor edilir. Kan grubu kişinin sağlıklı ya da hasta olduğunu göstermez, yalnızca kalıtsal bir özelliği tanımlar ve kemik iliği nakli gibi istisnalar dışında yaşam boyu değişmez. Rh negatif bulunan bazı kişilerde zayıf D antijenini araştırmak için ek test yapılabilir.

Rh negatif bir anne adayıysanız hekiminiz gebelik boyunca antikor taraması ve gerekirse koruyucu uygulamalar planlayabilir. Kan nakli gerektiğinde hastane kan merkezi güvenlik için kan grubunu yeniden belirler ve çapraz uyum (cross-match) testi yapar; bu nedenle daha önce alınmış bir sonuç bu işlemlerin yerini tutmaz. Bebeklerde plazma antikorları henüz gelişmediğinden sonuç ileride doğrulanabilir. Sonucunuzun sizin için ne anlama geldiğini, sağlık durumunuz ve diğer testlerinizle birlikte bir hekim değerlendirmelidir.