HLA-B27 Testi

HLA-B27 nedir?

HLA-B27, bağışıklık sisteminin vücuda ait hücreleri yabancı maddelerden ayırt etmesinde rol oynayan doku grubu (HLA) moleküllerinden biridir. Kalıtsal bir özelliktir ve anneden ya da babadan aktarılır. HLA-B27 taşıyan kişilerin çoğu sağlıklıdır; ancak bu gen, başta ankilozan spondilit olmak üzere omurgayı ve eklemleri etkileyen spondiloartrit adı verilen iltihaplı romatizmal hastalıklarla güçlü biçimde ilişkilidir.

HLA-B27 testi, kandan elde edilen DNA'da bu genin bulunup bulunmadığını PCR yöntemiyle araştırır. Sonuç pozitif ya da negatif olarak bildirilir ve kişinin genetik yapısını yansıttığı için yaşam boyu değişmez; bu nedenle test genellikle bir kez yapılır. HLA-B27 bir iltihap belirteci değildir; hastalığın etkinliğini ya da tedaviye yanıtı göstermez. Bu bilgiler için CRP ve sedimantasyon gibi farklı kan testleri ile muayene bulguları kullanılır.

HLA-B27 testi hangi durumlarda istenir?

Hekiminiz bu testi, özellikle genç erişkin yaşta başlayan ve iltihabi özellik taşıyan bel ya da sırt ağrısında, spondiloartrit tanısını değerlendirmenin bir parçası olarak isteyebilir. Test; muayene, iltihap belirteçleri ve sakroiliak eklem görüntülemesi gibi bulgularla birlikte yorumlanır.

• Üç aydan uzun süren, dinlenmekle artıp hareketle azalan bel ağrısı
• Sabahları belirgin bel ve sırt tutukluğu
• Gece ağrıyla uyanma ve kalçalara yayılan ağrı
• Topukta ya da tendonların kemiğe yapıştığı yerlerde ağrı ve şişlik
• Tekrarlayan göz iltihabı (ön üveit)
• Sedef hastalığı, iltihabi bağırsak hastalığı veya bir enfeksiyon sonrasında gelişen eklem şikâyetleri

Ailede ankilozan spondilit bulunan kişilerde benzer şikâyetler ortaya çıktığında da test yol gösterici olabilir. Belirtisi olmayan kişilerde ise HLA-B27 taraması genellikle önerilmez, çünkü pozitif bir sonuç tek başına hastalık anlamına gelmez.

HLA-B27 testine nasıl hazırlanılır?

Bu test için açlık gerekmez ve kan örneği günün herhangi bir saatinde verilebilir. Genetik bir test olduğundan ağrı kesiciler, romatizma ilaçları veya biyolojik tedaviler sonucu etkilemez; ilaçlarınıza ara vermeniz gerekmez. Ağrılı bir dönemde ya da şikâyetsiz bir dönemde verilen örnekten aynı sonuç elde edilir.

Kemik iliği nakli geçirdiyseniz bunu bildirin; bu durumda kandan elde edilen DNA bağışçıya ait olabilir. Genetik testler bilgilendirilmiş onam ile yapılır; sonucun aile bireyleriniz için ne anlama geldiğini öğrenmek isterseniz genetik danışmanlık alabilirsiniz. Curavita hemşiresi kan örneğinizi evinizde ya da iş yerinizde alır; hekiminiz CRP veya sedimantasyon gibi testler de istediyse bunlar aynı kan alma sırasında verilebilir.

HLA-B27 sonucu nasıl değerlendirilir?

Pozitif sonuç, HLA-B27 geninin taşındığını gösterir. Uyumlu belirtileri ve görüntüleme bulguları olan bir kişide spondiloartrit tanısını destekler; ancak HLA-B27 taşıyanların çoğunda bu hastalıklar hiç gelişmez. Bu nedenle pozitif sonuç tek başına tanı koymaz ve şikâyeti olmayan bir kişide tedavi gerektirmez. Taşıyıcı kişilerin yakınlarında da genin bulunma olasılığı vardır; ancak bu durum onlar için de tek başına hastalık anlamına gelmez.

Negatif sonuç ise spondiloartriti dışlamaz; HLA-B27 taşımayan kişilerde de bu hastalıklar görülebilir. Testin yeri, klinik tabloyu destekleyen ya da zayıflatan bir bulgu olmasıdır. Tanı, yalnızca bir teste değil, belirtilerin özelliklerine ve tüm bulguların birlikte değerlendirilmesine dayanır. Sonucunuz; belirtileriniz, muayene bulgularınız, iltihap belirteçleri ve görüntüleme sonuçlarınızla birlikte hekiminiz tarafından değerlendirilmelidir.